Wydanie:
polskienglish
zaloguj się | rejestruj konto
poprzedni
JLL: 6,3 mld euro obrotu na rynku inwestycyjnym
następny
Neinver bardziej zielony i zrównoważony

reklama

Z entuzjazmem i ostrożnością

Eurobuild CEE 20 grudnia 2018
Z entuzjazmem i ostrożnością
W przyszłym roku prawdopodobnie będzie dało się już dostrzec pierwsze symptomy zwiększonej ostrożności przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych – uważa Tomasz Buras z Savillsa
POLSKA Rosnące zainteresowanie sektorem magazynowym na rynku inwestycyjnym, luka podażowa w segmencie biurowym w Warszawie i awans Polski w międzynarodowych ratingach – tym żył rynek nieruchomości w 2018 roku. Wszystko wskazuje na to, że w kolejnych miesiącach wiele będzie się mówić m.in. o alternatywnych klasach aktywów i prawdopodobieństwie wystąpienia spowolnienia gospodarczego. Firma doradcza Savills przedstawiła wstępne podsumowanie 2018 roku na rynku nieruchomości komercyjnych w Polsce oraz prognozy na kolejnych 12 miesięcy.
Według Savillsa, oprócz dalszego dynamicznego wzrostu podaży i rekordowego popytu na powierzchnie magazynowo-przemysłowe na rynku najmu, sektor ten cieszył się w 2018 roku coraz większą popularnością na rynku inwestycyjnym. Z kolei obraz aktualnej sytuacji rynku biurowego w Warszawie zacierała nieco liczba nowych inwestycji w pasie między rondem ONZ i rondem Daszyńskiego. Budynki te nie zostaną oddane do użytku przed 2020 rokiem, przez co obecnie mamy do czynienia z luką podażową. Głośnymi wydarzeniami 2018 roku było również wejście w życie ograniczenia handlu w niedzielę, a także zaklasyfikowanie Polski do grona rynków rozwiniętych w indeksie FTSE Russell. Polska jest pierwszym od niemal dekady krajem, który tego dokonał, co być może przełoży się na większe zainteresowanie ze strony funduszy skupionych na inwestowaniu wyłącznie w najbardziej dojrzałe rynki.

Technologia w służbie czlowieka

2019 rok może stać pod znakiem alternatywnych klas aktywów. W Polsce powoli budowana jest podaż prywatnych akademików, apartamentów na instytucjonalny wynajem i domów senioralnych, które stają się coraz bardziej pożądanym produktem inwestycyjnym. W ciągu najbliższych dwóch lat nastąpi też chwila prawdy dla biur serwisowanych i coworków, które zakorzeniły się już w Polsce, powoli odmieniając sposób funkcjonowania rynku najmu powierzchni biurowych. Dalszy rozwój nowych technologii sprawi z kolei, że inteligentne rozwiązania ze statusu wyróżnika nieruchomości staną się już standardem. W dalszym ciągu w centrum zainteresowania będzie jednak człowiek, a o użytkowników budynków biurowych coraz częściej dbać będą specjaliści ds. zarządzania społecznością (community managers).

– Wysoka aktywność inwestorów na rynku nieruchomości komercyjnych może w tym roku zaowocować absolutnie rekordowym wolumenem transakcji. Nieruchomości zlokalizowane w Polsce są pożądanym produktem inwestycyjnym. Przekłada się to na kompresję stóp kapitalizacji, które w 2018 roku spadły w sektorze biurowym poniżej, dotychczas nieprzekraczalnej bariery 5 proc. Pomimo optymistycznych prognoz na najbliższe 12 miesięcy i chęci uniknięcia efektu samospełniającej się przepowiedni, w przyszłym roku prawdopodobnie będzie dało się już dostrzec pierwsze symptomy zwiększonej ostrożności przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. W związku z tym możemy obserwować chęć dywersyfikacji portfeli i tym samym rosnącą popularność nieruchomości magazynowych oraz alternatywnych klas aktywów – mówi Tomasz Buras, dyrektor zarządzający Savillsa w Polsce.

Rekord po dekadzie

Według wstępnych szacunków analityków Savillsa łączna wartość transakcji na rynku inwestycyjnym w 2018 roku może wynieść blisko 6,5 mld euro, co byłoby najwyższym wynikiem w historii sektora nieruchomości komercyjnych w Polsce.

Zgodnie z pierwszymi podsumowaniami firmy, ogólnopolski rynek nieruchomości biurowych wzbogacił się w 2018 roku o około 750 tys. mkw. nowej powierzchni, zwiększając swoje zasoby do 10,4 mln mkw. W tym samym czasie powstało około 350 tys. mkw. nowej powierzchni handlowej, dzięki czemu w Polsce jest jej już blisko 12 mln mkw. Bardzo wysoką dynamikę wzrostu utrzymuje sektor magazynowy, w którym w ciągu ostatnich 12 miesięcy wybudowano ponad 2 mln mkw. powierzchni, co podniosło jej całkowite zasoby do poziomu 15,5 mln mkw.

Rynek nieruchomości 2018 w szczegółach:

Luka podażowa na rynku biurowym w Warszawie
W drugim kwartale 2018 roku przekroczyliśmy w Polsce próg 10 mln mkw. nowoczesnej powierzchni biurowej. – W samej Warszawie, w pasie między rondem ONZ i rondem Daszyńskiego, obserwujemy wiele nowych projektów biurowych będących w budowie lub w fazie planowania. Budynki te nie pojawią się jednak na rynku przed 2020 rokiem, przez co obecnie mamy do czynienia z luką podażową. Najemcy poszukujący powierzchni powyżej 3 tys. mkw. w nowych projektach nie mają z czego wybierać, a bieżące procesy renegocjacji lub zmiany lokalizacji muszą być obsługiwane przez istniejące budynki – podkreślają analitycy Savillsa.

Wzrost zainteresowania magazynami na rynku inwestycyjnym
Na rynku inwestycyjnym od kilku lat następuje systematyczny wzrost obrotów w sektorze nieruchomości magazynowych i przemysłowych. Na koniec czerwca 2018 roku łączna wartość transakcji wynosząca 337,8 mln euro była najlepszym w historii wynikiem tego sektora w Polsce w pierwszym półroczu. Magazynami zlokalizowanymi w Polsce zaczął interesować się kapitał azjatycki, a także fundusze, które do tej pory działały w innych sektorach rynku nieruchomości, takie jak południowoafrykański Redefine, który w lipcu 2018 roku nabył od Panattoni dziewięć budynków magazynowych za około 200 mln euro.

Kompresja stóp kapitalizacji w biurach
Eksperci Savillsa podają: w ciągu ostatnich kilku miesięcy obserwowaliśmy kompresję stóp kapitalizacji dla nieruchomości biurowych, w szczególności w sektorze prime. Poziom stóp zwrotu w Polsce w dalszym ciągu oferuje jednak premię w porównaniu do wiodących rynków Europy Zachodniej.

Rosnąca pozycja Polski w ocenach agencji ratingowych
Polska jest pierwszym od niemal dekady krajem, który awansował w indeksie FTSE Russell do grona rynków rozwiniętych. Dzięki temu od września 2018 roku znajduje się w grupie 25 najbardziej rozwiniętych gospodarek świata, do których zaliczane są m.in. USA, Wielka Brytania, Francja i Niemcy. Z kolei w październiku 2018 roku agencja S&P przywróciła długoterminowy rating zadłużenia kredytowego w walucie obcej dla Polski do poziomu A-. Zmiany te mogą być jednym z czynników pomagających przyciągnąć do Polski nowe platformy inwestycyjne skupione na najbardziej dojrzałych rynkach.

Ograniczenie handlu w niedziele
Według analityków Savillsa, wprowadzenie ograniczenia handlu w niedzielę było najważniejszym wydarzeniem 2018 roku w sektorze nieruchomości handlowych. Część galerii, w związku z nowymi przepisami, zdecydowało się na wydłużenie godzin otwarcia w piątki i soboty. Ocena wpływu zakazu na rynek nie jest jednoznaczna, gdyż część centrów handlowych w pierwszych miesiącach po jego wprowadzeniu odnotowywała np. spadek odwiedzalności, przy jednoczesnym wzroście obrotów. Dla niektórych tradycyjnych sieci handlowych był to z kolei kolejny argument do rozwoju oferty e-commerce.

Prognozy na 2019 rok:

Mieszkania na instytucjonalny wynajem, prywatne akademiki i domy senioralne
Zdaniem ekspertów Savillsa wśród inwestorów rosła będzie świadomość korzyści wynikających z inwestowania w alternatywne klasy aktywów. W Polsce powoli budowana będzie podaż tego rodzaju produktu inwestycyjnego, czemu sprzyja rosnąca liczba zagranicznych studentów, starzejące się społeczeństwo i zapotrzebowanie na mieszkania na instytucjonalny wynajem ze strony międzynarodowych korporacji.

Lekcja z 2008 roku
Pomimo chęci uniknięcia efektu samospełniającej się przepowiedni, na rynku prawdopodobnie będzie dało się dostrzec pierwsze symptomy zwiększonej ostrożności przy podejmowaniu decyzji i skłonność do minimalizowania ryzyka poprzez dywersyfikację portfeli inwestycyjnych oraz jeszcze bardziej uważną obserwację kondycji globalnej gospodarki.

Biuro jako usługa
Zdaniem pracowników Savillsa w ciągu najbliższych dwóch lat w Polsce nastąpi czas prawdy dla modelu biura jako usługi (workspace as a service), wynikający z otwarcia największych powierzchniowo coworków i biur serwisowanych. – Być może będziemy świadkami konsolidacji wśród operatorów lub spadku cen za wynajem takich powierzchni. Elastyczne biura zakorzeniły się już na polskim rynku, a w 2019 roku kolejne firmy zaczną stosować model hybrydowy, wynajmując część powierzchni w sposób tradycyjny a część w elastyczny – czytamy w opracowaniu firmy doradczej.

PropTech
Inteligentne rozwiązania ze statusu wyróżnika nieruchomości, zwłaszcza biurowych, staną się standardem. – W najbliższym czasie możemy się spodziewać popularyzacji bezzałogowej obsługi magazynów oraz stosowania zaawansowanych technologii w logistyce. Z kolei w sektorze handlowym rosło będzie znaczenie narzędzi integrujących kanały offline i online (omnichannel) – piszą eksperci Savillsa.

Zarządzanie społecznością (community management)
Na rynku coraz powszechniejsze będą działania marketingowe, których centralnym elementem będzie człowiek, jego potrzeby i interakcje z innymi ludźmi. – Właściciele nieruchomości oraz operatorzy coworków i biur serwisowanych jeszcze częściej będą zatrudniać osoby odpowiedzialne za integrację użytkowników powierzchni biurowych np. poprzez organizację różnego rodzaju wydarzeń – przekonują analitycy.

Newsletter
Jeśli chcesz mieć więcej informacji tego typu, zapisz się na newsletter


reklama

Pozostałe wiadomości

15 stycznia 2020

Tubądzin podsumowuje

30 października 2019

CCC podlicza trzy kwartały

05 września 2019

Redan w dół

05 września 2019

TxM ze spadkami

03 lipca 2019

Wittchen podlicza

10 czerwca 2019

Setki milionów na reklamę

reklama

konferencje

6. Konferencja Inwestycje na Rynku Nieruchomości Komercyjnych
16. Konferencja Magazynów i Logistyki w Europie Środkowo - Wschodniej
reklama

reklama
O nas Kontakt Polityka prywatności Archiwum Newsletter
Copyright 2017 EuroCEE. All rights reserved.