EN

Oszczędzajmy z głową

Rosnące koszty utrzymania nieruchomości oznaczają dla najemców biur podwyżki opłat eksploatacyjnych i wyższe stawki bazowe czynszu. Nowa podaż biurowa utrzymuje się na najniższym poziomie od dekady, a widoki na nowe projekty są skromne. Plany deweloperów skutecznie chłodzą wysokie i niestabilne koszty budowy oraz wysokie koszty finansowania. Zapotrzebowanie na atrakcyjne powierzchnie biurowe jest natomiast bardzo duże. Pracodawcy, chcąc zmotywować zespoły do powrotu do biur aranżują coraz ciekawszą i bardziej przyjazną przestrzeń do pracy. Popyt na warszawskim rynku biurowym sięga już rekordowego poziomu sprzed pandemii. To główne wskazywane przez Avison Young czynniki, które kształtują aktualny obraz rynku biurowego w Polsce i będą miały wpływ na formowanie się sytuacji w sektorze w najbliższym czasie.

Pierwsze miesiące 2023 roku przyniosą rozliczenia tegorocznych opłat serwisowych. Nastąpi kalkulacja kosztów operacyjnych na kolejny rok, za którą pójdzie indeksacja stawek czynszowych. Najemcy muszą liczyć się ze wzrostem kosztów, zarówno w przypadku kontraktowania nowej powierzchni, jak i renegocjacji warunków aktualnych umów. Do wyższych stawek czynszowych, które widoczne są już w Warszawie, dojdą podwyżki opłat serwisowych. Naszym zdaniem właściciele budynków mogą jednak w pewnym stopniu wpłynąć na ich wysokość, optymalizując koszty utrzymania nieruchomości. Z kolei firmy mogą przyjrzeć się temu, czy w budynku, w którym decydują się ulokować biuro istnieje plan obniżenia opłat za usługi. Przeanalizować pomysły wynajmującego w zakresie dokonania redukcji cen usług, które składają się na koszty eksploatacyjne. To bardzo istotna kwestia, zarówno dla właścicieli, jak i najemców biur w kontekście zachodzących zmian gospodarczych. Obie strony powinny otwarcie komunikować się w tej kwestii, aby mieć wiedzę i przekonanie, że wszystkie wydatki mają ekonomiczne uzasadnienie.

Istotną część kosztów eksploatacyjnych stanowi energia, dlatego szczególnie doceniane są teraz rozwiązania energooszczędne, pozwalające obniżyć koszty. W rozmowie z wynajmującym lub jego agentem najemca może dowiedzieć się, jakie inicjatywy dotyczące efektywności energetycznej są planowane, jakie korzyści przyniosą w przyszłości i na ile sprawniej pozwolą zarządzać zużyciem energii. Wzrost cen energii może bowiem zostać w dużej mierze zniwelowany poprzez redukcję jej zużycia. Może ją przynieść m.in. wykorzystanie w biurowcach oświetlenia LED i czujników ruchu na podczerwień (PIR). W czasie mniejszej aktywności najemców automatycznie obniżany jest poziom wydajności centrali wentylacyjnych i urządzeń klimatyzacyjnych. Te pozornie niewielkie zmiany mogą przynieść bardzo zadowalające efekty.

Zarówno właściciele, jak i najemcy mogą także skorzystać na analizie umów, które zapewne zawierane były z dostawcami mediów oraz usługodawcami oddzielnie, w różnym czasie. Warto regularnie sprawdzać, czy wszystkie koszty usług odzwierciedlają odpowiedni stosunek wartości do ceny. Konsolidacja dostawców usług w obszarze facility management przyniosła w ostatnim czasie właścicielom budynków oszczędności, ale jak dotąd niewielu z tej opcji skorzystało. Jeśli istnieje możliwość konsolidacji wielu usług u jednego dostawcy, wynegocjowany koszt może być bardziej atrakcyjny, a wynikająca z niego oszczędność znacząca. Dodatkowo, zawartych umów jest mniej, a lepiej dopasowane KPI to także oszczędność czasu i kosztów dla wynajmującego i najemcy.

Na wysokość opłat serwisowych składają się również koszty związane z marketingiem nieruchomości. W biurowcach wydatki te służą obecnie głównie przyciągnięciu pracowników do powrotu do biur. Również różnego rodzaju wydarzenia czy aktywności, organizowane w biurowcu mogą się do tego przyczynić, jednocześnie dobrze pozycjonując budynek i jego lokalizację. Choć najemcy mogą czerpać bezpośrednie korzyści z takich inicjatyw, warto sprawdzić, jak duży wpływ na produktywność konkretnych firm mają podejmowane działania marketingowe czy inicjowane eventy. Z punktu widzenia wynajmującego, dobrze jest dbać o wysoki poziom zadowolenia najemcy, ponieważ koszty związane ze zmianą najemcy są relatywnie wysokie. Rosną też koszty personelu, spowodowane inflacją i waloryzacją płac oraz niskimi stopami bezrobocia. W przypadku budynków biurowych podwyżki te mają przełożenie na wzrost opłat za utrzymanie recepcji i ochrony, czy konsjerża oraz osób zaangażowanych do bieżącej obsługi w budynku. Warto sprawdzić, czy poziom zatrudnienia na terenie obiektu nie przekracza realnego zapotrzebowania, niezbędnego do utrzymaniu odpowiedniej jakości obsługi i standardów BHP.

Wysokość kosztów serwisowych związana jest także z wykonywaniem prac, obejmujących naprawy i modernizacje zewnętrznych elementów budynków albo części wspólnych w biurowcach, które przez pandemię zostały zamrożone, aby utrzymać koszty na niskim poziomie. Avison Young obserwuje obecnie znaczny wzrost dynamiki tego typu działań. Mają one też dodatkowe źródła napędowe. Kryzys energetyczny i wytyczne środowiskowe wymuszają poszukiwanie bardziej energooszczędnych i ekologicznych rozwiązań. Ponadto, potrzeba przyciągnięcia najemców oraz pracowników spowodowała popyt na nowoczesne, wielofunkcyjne przestrzenie biurowe, oferujące szeroki wachlarz usług dla klientów. Presja ta zmusiła wynajmujących do realizacji szerszych planów remontowych niż zakładane.

Avison Young zachęca do analizy planowanych wydatków i ich efektywności. Warto zrobić krok w tył i zastanowić się, czy działanie jest w pełni uzasadnione a potencjalny zysk nie jest wyższy niż nakłady? Na przykład umieszczenie paneli słonecznych na dachu może oczywiście przynieść zysk, ale jego wysokość jest uzależniona od wielu czynników i całkowitych kosztów wdrożenia takiego rozwiązania. Uzgodnienie i wdrożenie nowej polityki zużycia energii w budynku, która zakłada zmniejszenie ustawień termostatów o jeden stopień, może znacznie zmniejszyć zużycie energii, nawet bardziej niż panele, a nie wiąże się z dodatkowymi wydatkami czy generowaniem śladu węglowego.
Najemcy nie powinni akceptować wszystkich kosztów remontowych tylko dlatego, że zostały już zatwierdzone przez właściciela budynku. Dotyczy to także inicjatyw ekologicznych, z których korzyść powinna jednak przewyższać koszty emisji dwutlenku węgla, a poniesione nakłady finansowe dawać realne profity.

Przy rosnących stawkach opłat eksploatacyjnych ważniejsze niż kiedykolwiek jest solidne uzasadnienie kosztów. Koszty mediów i personelu znacznie wzrosły, w związku z czym sytuacja dotknie cały rynek. Istotne jest zatem, by rozmawiać o kosztach i znaleźć rozwiązania korzystne dla obu stron. Wiemy, że rozmowy nie będą łatwe. Dlatego kiedy jesteśmy pytani, jakie mamy prognozy dla sektora biurowego i jak widzimy naszą rolę, zdajemy sobie sprawę, że czeka nas wiele pracy związanej ze wsparciem naszych klientów wiedzą i doświadczeniem w tych zmaganiach.

Ostatnie komentarze

Rola property managera w budowie i utrzymaniu wartości nieruchomości komercyjnych

Rola property managera w budowie i utrzymaniu wartości nieruchomości komercyjnych

schedule 02 lutego 2023

Nieruchomość komercyjna to złożony ekosystem, na który wpływ wywiera wiele czynników wewnętrznych i zewnętrznych. Sam budynek silnie oddziałuje na otoczenie, determinując m.in. prz ...

Wojciech Zawierucha, dyrektor operacyjny
Ceres Management Services

Prognozowanie globalnych przepływów kapitałowych

Prognozowanie globalnych przepływów kapitałowych

schedule 30 stycznia 2023

Opracowany przez specjalistów Knight Frank model Capital Gravity stanowi podstawę badań i analiz służących opracowaniu wydawanego co roku raportu Active Capital. W tym roku, po raz ...

Victoria Ormond, head of Capital Market Research
Knight Frank

Produkcja prześcignęła e-commerce

Produkcja prześcignęła e-commerce

schedule 24 stycznia 2023

Miniony rok na rynku magazynowym był bardzo podobny do 2021 roku. Wybudowano i wynajęto podobną ilość powierzchni. Zmianie uległy sektory napędzające rozwój magazynów. Zamiast e-co ...

Beata Hryniewska, szefowa Działu Powierzchni Magazynowych i Przemysłowych
CBRE

Wzmocnienie łańcuchów nowym wyzwaniem dla firm

Wzmocnienie łańcuchów nowym wyzwaniem dla firm

schedule 23 stycznia 2023

Pandemiczne zawirowania, w tym polityka „zero covid” w Chinach, wpływ zmian klimatu, spadek stawek frachtu morskiego z Chin oraz poprawa dostępności komponentów do prod ...

Przemysław Piętak, dyrektor ds. doradztwa w łańcuchu dostaw
CBRE

Inwestorzy odżyją na wiosnę

Inwestorzy odżyją na wiosnę

schedule 19 stycznia 2023

Sytuacja na polskim rynku inwestycji w nieruchomości komercyjne jest mocno związana z tym, co dzieje się globalnie. Pierwszy szok spowodowany wojną w Ukrainie już minął, choć podob ...

Przemysław Felicki, dyrektor w dziale rynków kapitałowych
CBRE

Co w e-commerce piszczy

Co w e-commerce piszczy

schedule 17 stycznia 2023

W najnowszym raporcie „Europe’s Last Mile. European Logistics Report 2022”, analitycy wymieniają najważniejsze wnioski wynikających z analizy europejskiego rynku, ...

Michał Kozdrój, head of Industrial Agency
Knight Frank

W 2022 roku Polacy wrócili na zakupy i wydają więcej niż przed pandemią

W 2022 roku Polacy wrócili na zakupy i wydają więcej niż przed pandemią

schedule 13 stycznia 2023

Początek 2022 roku upłynął w sektorze handlowym pod znakiem Covid-19. Jednak już w kolejnych miesiącach widać było wyniki wyższe niż w 2019 roku i to pomimo wojny oraz inflacji. Kl ...

Magdalena Frątczak, szefowa Sektora Handlowego
CBRE

Zmieniają się strategie deweloperów. To szansa dla kupujących i sprzedających grunty

Zmieniają się strategie deweloperów. To szansa dla kupujących i sprzedających grunty

schedule 11 stycznia 2023

Rynek budowlany spowolnił, zmianom uległy również strategie deweloperów dotyczące zakupu gruntów. Część z nich wciąż inwestuje, ale głównie w największych miastach i centralnych lo ...

Agnieszka Jankowska, dyrektor w dziale Investment Properties
CBRE

W 2022 roku to mieszkania były najbliżej ochrony oszczędności przed inflacją

W 2022 roku to mieszkania były najbliżej ochrony oszczędności przed inflacją

schedule 10 stycznia 2023

Jeszcze w III kwartale 2022 roku ceny nieruchomości rosły tak wyraźnie, że właściciele mieszkań na wynajem mogli realnie zarobić. Na dane zamykające cały ubiegły rok wciąż czekamy. ...

Bartosz Turek, Oskar Sękowski,
HRE Investments

Pięć trendów w inwestycjach w 2023

Pięć trendów w inwestycjach w 2023

schedule 02 stycznia 2023

Upraszczanie łańcuchów dostaw, odpowiedzialność środowiskowa, rosnąca rola kalkulowania ryzyka – to z jedne z najważniejszych trendów w inwestowaniu, które w 2023 roku będą o ...

Radosław Jodko, ekspert ds. inwestycji
RRJ Group

Rynek biurowy - podsumowanie i perspektywy

Rynek biurowy - podsumowanie i perspektywy

schedule 28 grudnia 2022

Rok 2022 na polskim rynku biurowym upłynął pod znakiem działań podejmowanych w celu złagodzenia skutków wywołanych przez wojnę w Ukrainie oraz wysokich kosztów budowy i aranżacji b ...

Anna Osiecka, associate director, Dział Reprezentacji Najemców Biurowych
Newmark Polska

Dobry rok dla retailu

Dobry rok dla retailu

schedule 27 grudnia 2022

Mijający rok z całą pewnością dołożył zmartwień inwestorom i zarządcom centrów handlowych. Część inwestycji została zarzucona lub zamrożona na lepsze czasy. Znaczna część jednak je ...

Anna Malcharek, dyrektor zarządzajaca
Gemini Holding

Kategorie