EN

Polska Będzie luka podażowa?

Biura i projekty wielofunkcyjne
Aktywność najemców w 2020 roku była o 31 proc. niższa niż w 2019 roku, a deweloperzy znacznie ostrożniej niż w ubiegłych latach podchodzili do startu nowych inwestycji. W rezultacie, może to doprowadzić do powstania luki podażowej na warszawskim rynku - analizują eksperci JLL.

Z powodu pandemii przedsiębiorstwa zaczęły bardziej zachowawczo podchodzić do decyzji związanych z zapotrzebowaniem na biura, odkładając je na moment stabilizacji sytuacji. W rezultacie, w porównaniu do oczekiwań z końca 2019 roku, popyt na biura w ubiegłym roku był o 29 proc. mniejszy, a wolumen nowej podaży dostarczonej na rynek o 26 proc. niższy. Patrząc jednak na aktualną aktywność po stronie deweloperów, możemy spodziewać się luki podażowej na warszawskim rynku biurowym, szczególnie w lokalizacjach poza centrum - informuje Tomasz Czuba, dyrektor Działu Wynajmu Powierzchni Biurowych i Reprezentacji Najemcy, JLL.

W 2020 roku w Warszawie wynajęto łącznie 602 tys. mkw. Największą popularnością cieszyły się Centrum i Mokotów, odpowiedzialne za ponad dwie trzecie całkowitego zapotrzebowania na biura.

Ubiegły rok przyniósł spore przetasowania w strukturze popytu i wzrost znaczenia odnowień kontraktów. Firmy często decydują się na przedłużenie umowy na krótki okres i czekają na powrót do normalności przed podjęciem długoterminowych zobowiązań. Jednym z kluczowych trendów była również wzrastająca podaż powierzchni oferowanej na podnajem. Obecnie w Warszawie na firmy zainteresowane takim rozwiązaniem czeka około 130 tys. mkw. tego typu przestrzeni, z czego blisko 60 proc. przypada na centralne części stolicy. Udział powierzchni podnajmowanej w całkowitych zasobach oscyluje na poziomie około 2 proc. - dodaje Mateusz Polkowski, dyrektor Działu Badań i Doradztwa, JLL.

Do największych transakcji najmu w ubiegłym roku należały: rekordowa umowa przednajmu PZU w Generation Park Y – pierwszym budynku wieżowym Skanska w Polsce (46,5 tys. mkw.), umowa typu sale and leaseback DSV na Mokotowie (20 tys. mkw.) oraz odnowienie umowy i ekspansja Poczty Polskiej w Domaniewska Office Hub (19,8 tys. mkw.).

Analizując 2020 rok należy zwrócić też uwagę na rosnącą popularność oferty biur elastycznych. Po takie rozwiązanie sięgają zwłaszcza duże firmy, które chcą zapewnić swoim pracownikom wygodę pracy z biura podczas zawirowań w przeprowadzkach lub po prostu stabilizując dynamiczną w obecnych czasach strukturę zatrudnienia. Zabezpieczenie interesów pracowników daje korporacjom możliwość spokojnego poszukiwania tradycyjnej powierzchni biurowej, co widać wyraźnie w statystykach operatorów, u których przeciętne obłożenie w centralnych dzielnicach Warszawy przekracza nawet połowę dostępnych stanowisk, a niektórzy z nich zamknęli rok z wynikami na poziomie 80 proc. - tłumaczy Tomasz Czuba.

W 2020 roku na rynek dostarczono 314 tys. mkw. biur w ramach takich projektów, jak kompleks The Warsaw Hub, zrealizowany przez Ghelamco Poland o powierzchni 89 tys. mkw. czy Mennica Legacy Tower (47,9 tys. mkw.), której deweloperem jest Golub GetHouse.

Po kilku latach stale rosnącej aktywności deweloperskiej, wolumen powierzchni w budowie spada. W ostatnich latach w realizacji pozostawało od 700 tys. do 800 tys. mkw., a teraz jest to niewiele ponad 500 tys. mkw. Deweloperzy znacznie ostrożniej podchodzą też do rozpoczynania nowych budów, a w ciągu ostatnich miesięcy nowe inwestycje uruchomiło tylko kilku z nich - mówi Tomasz Czuba.

Pomimo pandemii i jej następstw, rok 2020 na rynku inwestycyjnym okazał się znacznie lepszy niż przypuszczano na początku kryzysu.

Łączna wartość wszystkich transakcji biurowych osiągnęła wartość niemal 2 mld euro, z czego około 66 proc., czyli 1,3 mld euro przypadło na obiekty w Warszawie. Jest to wynik niemal o połowę niższy od rekordowego rezultatu z roku 2019, ale wciąż wyższy o ponad 21 proc. od 10-letniej średniej z lat 2009 – 2019 - komentuje Tomasz Puch, dyrektor Działu Rynków Kapitałowych, JLL.

Podobnie jak w latach ubiegłych największym zainteresowaniem cieszyły się biurowce w Centrum Warszawy (59 proc. ogólnej wartości), a następnie nieruchomości z zagłębia biznesowego na Służewcu (30 proc.), co oznacza wzrost udziału tej lokalizacji w porównaniu do poprzednich lat.

Do największych transakcji na warszawskim rynku biurowym należały: sprzedaż pierwszego etapu kompleksu Lixa (budynki A i B) przez Yareal do Commerz Real, przejęcie Wola Center przez Hines od spółki Develia, kupno T-Mobile Office Park przez AFI Europe od Starwood oraz nabycie Generation Park Z przez fundusz DEKA od firmy Skanska.

Prognozy na obecny rok w dużej mierze zależą od sukcesu programu szczepień, który pozwoliłby na powrót do biur i ograniczenie niepewności na rynku. Co więcej, stopniowy powrót do normalności przyspieszyłby finalizację odroczonych transakcji, napędzając tym samym tegoroczne obroty. Dodatkowym motorem napędowym może być potencjalna luka podażowa spodziewana po 2022 roku, która zredukuje i tak mocno ograniczoną, liczbę projektów typu „prime” dostępnych na rynku. Przełożyć się to może na bardziej agresywne podejście inwestorów przy składaniu ofert, a w rezultacie powrót do kompresji stóp kapitalizacji - dodaje Tomasz Puch.

Obecna sytuacja gospodarcza bezpośrednio wpływa na wskaźnik pustostanów. W IV kwartale 2020 roku wyniósł on 9,9 proc. w Warszawie (8,5 proc. w strefach centralnych i 10,8 proc. w strefach poza centrum), co stanowi wzrost o 2,1 p.p. w stosunku do końca 2019 roku. Tym statystykom towarzyszy zwiększona podaż przestrzeni na podnajem. Co ważne, w perspektywie kolejnych lat na rynek dostarczane będzie mniej nowoczesnej powierzchni biurowej, co przełoży się na stopniową absorpcję dostępnej powierzchni.

Najwyższe czynsze transakcyjne dla najlepszych nieruchomości w szerokim centrum wynoszą od 18 do 24 auro za mkw. miesięcznie, a poza nim do 16 euro.

Biorąc pod uwagę spowolnienie po stronie popytu, wzrost współczynnika powierzchni niewynajętej, w najbliższej przyszłości możemy spodziewać się chwilowej redukcji stawek za wynajem powierzchni biurowych, zarówno po stronie czynszów bazowych, jak i efektywnych. Będzie to dotyczyło praktycznie każdej klasy obiektów biurowych, z wyłączeniem tych inwestycji, na których atrakcyjność okres pandemii nie miał znaczącego wpływu. Już dziś obserwujemy duże presje na czynsze w starszych obiektach, a deweloperzy stosują bardzo agresywną politykę finansową próbując zabezpieczyć pierwszych najemców do swoich realizowanych inwestycji - podsumowuje Mateusz Polkowski.

Ostatnie nowości

Artykuł sponsorowany

MONTOWNIA - zabytkowy budynek z loftami serwisowanymi w sercu Gdańska

schedule 03 marca 2021

Posiadacze kapitału poszukują bezpiecznych możliwości inwestowania, m.in. w apartamenty na wynajem. Jedną z ciekawszych ofert na rynku jest MONTOWNIA – zabytkowy budynek na terenach postoczniowych w Gdańsku, w którym powstaje 114 loftów serwisowanych. Inwestorem jest Euro Styl z Grupy Dom Development.

Powierzchnie magazynowe i produkcyjne

POLSKA MLP buduje na miarę

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by MR

MLP Group podpisał umowę z nowym najemcą na wynajem przestrzeni w centrum logistycznym MLP Poznań West. Wybuduje dla niego obiekt w formule BTS. Najemcę podczas transakcji wspierali specjaliści z firmy doradczej JLL.

Zasoby ludzkie

POLSKA Kobiety na budowy!

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by MR

Zainteresowanie kobiet pracą w sektorze budowlanym wzrasta. W 2019 roku kobieta była co piątym aplikującym na stanowisko w branży budowlanej, 23 proc. spośród nich zdobyło pracę – podaje Robyg w materiale okolicznościowym.

Rynek mieszkaniowy

POLSKA Rośnie Dynamika w Gdańsku

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by MR

Spółka Euro Styl z grupy Dom Development wprowadza do sprzedaży 90 mieszkań w dwóch budynkach na osiedlu Dynamika w Gdańsku. Przekazanie mieszkań planowane jest na ostatni kwartał 2022 roku.

Powierzchnie magazynowe i produkcyjne

POLSKA Panattoni w drodze na Berlin

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by MR

Panattoni zbuduje kolejne centrum logistyczne na Pomorzu Zachodnim – Panattoni Park Stargard. Inwestycja składać się będzie z trzech hal o łącznej powierzchni 172 tys. mkw. Budowa ruszy jeszcze w 2021 roku.

Rynek mieszkaniowy

POLSKA Ciąg dalszy Coopera

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by MR

Spółka Unidevelopment rozpoczęła budowę i sprzedaż mieszkań kolejnego etapu Osiedla Coopera na warszawskim Bemowie.

Technologie

POLSKA Huragany, koszty energii i centra danych

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by MR

Warszawa znalazła się w dziesiątce najatrakcyjniejszych lokalizacyjnie miast dla inwestycji w centra danych pod względem kosztów energii i niewielkiego ryzyka klęsk żywiołowych – wynika z raportu Cushman & Wakefield „Global Data Center Market Comparison”.

Rynek mieszkaniowy

Polska Euro Styl buduje w Rumi

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by AKL

Gdański Euro Styl z grupy Dom Development rozpoczyna sprzedaż 45 mieszkań w kolejnym budynku na Osiedlu przy Błoniach w Rumi Janowie przy ul. Błoń Janowskich. Planowany termin przekazania mieszkań w nowym budynku to przełom III i IV kwartału 2022 roku.

Rynek mieszkaniowy

POLSKA Klucz do Leśnej Awangardy

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by MR

Kampinos Development zakończył realizację inwestycji Leśna Awangarda w Lipkowie koło Warszawy. Osiedle składa się z 20 domów w zabudowie bliźniaczej. Budynki wykonano w technologii wykorzystującej moduły z perlitu.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

SERBIA Wielka logistyka w Serbii

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by MR

CTP wybuduje największy park logistyczno-technologiczny w Belgradzie, o powierzchni najmu 130 tys. mkw. brutto. Oddanie do użytku zaplanowano na I kwartał 2023 roku.

Zasoby ludzkie

Polska Kobiety w nieruchomościach

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by AKL

Kobiety świetnie sobie radzą na rynku nieruchomości – jako klientki odgrywają niezastąpioną rolę przy wyborze mieszkania, zaś jako menadżerki mają duży wpływ na firmę – podaje w okolicznościowym komunikacie firma Bouygues Immobilier Polska.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska Nowe marki w Galaxy

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by AKL

Należące do EPP centrum handlowo-rozrywkowe Galaxy powiększyło ofertę bielizny o propozycję dwóch marek z portfolio Calzedonia Group. W szczecińskim centrum ruszyły salony marek Tezenis i Intimissimi.

Infrastruktura

Polska Ruszyła maszyna pod Świną ospale

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by AKL

Maszyna TBM, która wydrąży tunel w Świnoujściu, została uruchomiona na wyspie Uznam. We wrześniu, po pokonaniu 1484 metrów, tarcza dotrze do komory odbiorczej na wyspie Wolin.

Hotele

Polska HotelAG buduje w Gdańsku

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by AKL

Przy lotnisku im. Lecha Wałęsy w Gdańsku powstanie drugi w Polsce hotel marki Four Points by Sheraton. Grupa HotelAG otrzymała pozwolenie na budowę i rozpoczyna realizację.

Rynek inwestycyjny i finansowy

Polska Roszady w inwestycjach

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by AKL

Pandemia w widoczny sposób wpłynęła na branżę nieruchomości komercyjnych. Jednym z posunięć była roszada w udziale poszczególnych sektorów w wartości transakcji inwestycyjnych. Ostatnie lata charakteryzowała silna pozycja sektora biurowego. Otworzyło to furtkę dla dynamicznie rozwijającego się w ostatnim czasie sektora magazynowego - analizują eksperci z Knight Franka i Banku BNP Paribas.

Eurobuild CEE

Polska W kobietach siła!

schedule 08 marca 2021
Opr./edited by AKL

Rośnie liczba kobiet na kierunkach technicznych – na niektórych uczelniach przekroczyła 60 proc., więcej kobiet niż mężczyzn zdobywa też absolutorium – wynika z raportu "Dziewczyny na Politechniki 2020". Czy to znaczy, że będziemy mieć więcej kobiet na kierowniczych stanowiskach w budownictwie?

Obiekty użyteczności publicznej

Polska Ekologiczna szkoła dla Krakowa

schedule 05 marca 2021
Opr./edited by AKL

Biuro architektoniczne Horizone Studio przygotowało na zlecenie firmy Newberg projekt ekologicznego zespołu szkolno-przedszkolnego. Inwestycja mieścić się będzie w Dębnikach przy ul. Obrońców Poczty Gdańskiej w Krakowie.

Infrastruktura

Polska Dla kolei w Wągrowcu

schedule 05 marca 2021
Opr./edited by AKL

W Wągrowcu trwa budowa zaplecza technicznego oraz hali postojowej dla taboru Kolei Wielkopolskich. Generalny wykonawca inwestycji, firma Alstal Grupa Budowlana, zakończył wszystkie roboty budowlane stanu surowego oraz sieci zewnętrzne. Położone zostały także wszystkie tory zewnętrze w graniach działki.

Infrastruktura

Polska Dworkową do Marek

schedule 05 marca 2021
Opr./edited by AKL

GDDKiA uruchomiła ul. Dworkową. Droga stanowi połączenie Kobyłki z Markami i przechodzi wiaduktem nad obwodnicą Marek. To ostatni fragment oddawany do ruchu, zrealizowany w ramach dokończenia prac na S8 Marki - Kobyłka.

Rynek mieszkaniowy

Polska PFR rusza we Wrocławiu

schedule 05 marca 2021
Opr./edited by AKL

Spółka PFR Nieruchomości niebawem uruchomi budowę w stolicy Dolnego Śląska. Pierwsze wrocławskie mieszkania powstaną przy ul. Kolejowej. W projektowaniu znajduje się także osiedle w północnej części miasta. Architekci opracowują dokumentację projektową dla mieszkań w rejonie ulic Zatorskiej i Odolanowskiej.

Najnowsze w Biura i projekty wielofunkcyjne

schedule 04 marca 2021

Nowy bank przy placu Konesera

Polski Oddział banku Raiffeisen Bank International AG wybrał inwestycję Monopol, zrealizowaną przez grupę Liebrecht & wooD na działce przylegającej do Centrum Praskiego Koneser na warszawskiej na Pradze-Północ.

schedule 04 marca 2021

Piękniejsza elewacja elektrowni

Zakończyły się prace przy renowacji fasady secesyjnej elektrowni Karola Scheiblera w Łodzi. Zabytek stanowi centralny punkt Fuzji, realizowanej przez Echo Investmen. Elewacja budynku została odrestaurowana, odtworzono jej uszkodzone fragmenty, a w oknach pojawiły się witraże. Pierwotne detale architektoniczne odzyskał także komin elektrowni.

schedule 04 marca 2021

AXN zostaje w Gdyni

AXN Poland, spółka należąca do Sony Pictures Entertainment, przedłużyła umowę najmu biura w Łużycka Office Park w Gdyni do końca 2026 roku.

schedule 04 marca 2021

Sony przedłuża z CA Immo w Bukareszcie

Sony odnowiło i przedłużyło umowę najmu w Bucharest Business Parku na kolejne pięć lat. Firma od 2005 roku jest jednym z kluczowych najemców kompleksu.

schedule 04 marca 2021

To początek nieskończoności

Rozpoczęła się realizacja ściany szczelinowej fundamentów wrocławskiego biurowca Infinity, projekt zaoferuje łącznie prawie 22 tys. mkw. powierzchni najmu.

schedule 03 marca 2021

Nowe umowy u Brochockiego

Leica Geosystems wynajęła powierzchnię przy ul. Stawki. Firma Zalaris HR Services Poland przedłużyła umowę przy Puławskiej, a Investin zajął przestrzeń przy Nowym Świecie. Transakcje odbyły się przy pośrednictwie Kancelarii Brochocki.

schedule 03 marca 2021

HB Reavis wynajmuje z ConvergenCE nad Dunajem

HB Reavis powierzyła wynajem 6 tys. mkw. w budynku Agora Hub firmie ConvergenCE. Agora Hub jest częścią kompleksu biurowo-handlowego Agora Budapest, który oferuje w sumie około 130 tys. mkw. powierzchni najmu brutto.

schedule 03 marca 2021

ABB zostaje w Alexander Plaza

Łódzki oddział ABB pozostanie w biurowcu Alexander Plaza. W trakcie renegocjacji umowy najmu firmę reprezentowała agencja Corees Polska. 

schedule 03 marca 2021

Na dłużej przy Grzybowskiej

Grupa Abris Capital Partners przedłużyła umowę najmu w warszawskim biurowcu Grzybowska Park, zwiększając jednocześnie zajmowaną powierzchnię do prawie 1,7 tys. mkw.

schedule 02 marca 2021

Fabryka Norblina oficjalnie z muzeum

Muzeum, powstające jako integralna część projektu rewitalizowanej przez grupę Capital Park Fabryki Norblina, zarejestrowało swoją działalność i uzgodniło regulamin z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Od teraz znajduje się pod jego merytoryczną opieką i nadzorem. Swoją ekspozycję otworzy w II półroczu bieżącego roku.

schedule 02 marca 2021

Zgoda dla pierwszego Oceanu

Cavatina Holding uzyskała zgodę na użytkowanie pierwszego budynku ukończonego w ramach kompleksu Ocean Office Park w Krakowie. Biurowiec oferuje ponad 7,7 tys. mkw. powierzchni.

schedule 01 marca 2021

Wola Center z nowymi najemcami

Hines Polska pozyskała dwóch nowych najemców do warszawskiego biurowca Wola Center. Pierwszym jest Instytut Monitorowania Mediów, drugim Moovin, firma z branży wykończenia wnętrz. Umowy zostały podpisane na pięć lat.

schedule 01 marca 2021

Rynek biurowy w Łodzi ma się dobrze

Cresa Polska podsumowała rok 2020 na rynku biurowym w Łodzi. Transakcje objęły 62,7 tys. mkw., czyli o 12 proc. więcej niż w roku 2019. To niemal tyle samo, ile w rekordowym roku 2017. Na wysoki wynik złożyły się głównie transakcje sfinalizowane w I kwartale 2020 roku.

schedule 01 marca 2021

Maxon idzie na Powiśle

Maxon Nieruchomości otworzy w lutym swoje biuro na warszawskim Powiślu. Firma wprowadzi się do kompleksu Riverside Park i zajmie 135 mkw. powierzchni.

schedule 01 marca 2021

Raben chce elastycznie

Grupa Raben, operator logistyczny, otworzyła drugą lokalizację we Wrocławiu. Nowy oddział mieści się w CitySpace Aquarius. Nowy oddział docelowo będzie składał się z około 20 osób.

schedule 01 marca 2021

Będą dubbingować w Mokotów Plaza

Studio dubbingowe SDI Media Polska zmienia siedzibę. We wrześniu 2021 roku przeniesie się z kompleksu Empark do budynku Mokotów Plaza. W nowej lokalizacji studio zajmie 3,6 tys. mkw. Właścicielem Mokotów Plaza jest fundusz M7 Real Estate.

schedule 26 lutego 2021

Więcej podnajmów i pustostanów

W 2020 roku całkowite zasoby nowoczesnej powierzchni biurowej na dziewięciu największych rynkach w Polsce wzrosły o 6,2 proc. w stosunku do 2019 roku. Poziom pustostanów wyniósł z kolei 11,1 proc., a na rynku zauważalny jest przyrost powierzchni oferowanej w formie podnajmu, podliczają eksperci z Cushman & Wakefield.

schedule 26 lutego 2021

Zgoda dla Palio Office Park A

Pierwszy z ośmiu planowanych w ramach projektu Palio Office Park w Gdańsku budynków został oddany do użytku. Biurowiec zlokalizowany na terenie Stoczni Gdańskiej dostarczy na trójmiejski rynek 16,6 tys. GLA.

schedule 26 lutego 2021

Trójmiasto z brązem

W 2020 roku na trójmiejski rynek dostarczono prawie 60,3 tys. mkw. powierzchni biurowej. Plasuje to aglomerację na trzeciej pozycji wśród regionów pod względem nowej podaży biur. Tym samym całkowita podaż powierzchni biurowej osiągnęła 888,6 tys. mkw. W najbliższych latach możemy spodziewać się kolejnych wzrostów i przekroczenia granicy 1 mln mkw. – prognozują eksperci z Colliersa.

schedule 25 lutego 2021

Trochę węgla dla finansistów

Do grona najemców budynku Carbon Tower we Wrocławiu dołącza firma z branży finansowej, zajmując 4,5 tys. mkw. powierzchni. Tym samym poziom najmu w biurowcu należącym do Cavatina Holding zwiększył się do 80 proc.

Kategorie