Z perspektywy firmy działającej w sektorze finansowym, jak oceniłbyś obecny stan rynku nieruchomości komercyjnych w Polsce? Czym różni się on od rynków zachodnich – zwłaszcza, z Twojego doświadczenia, od rynku niemieckiego?
Dieter V. Knittel, Dyrektor Zarządzający, szef regionu CEE, Deutsche Pfandbriefbank AG: Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce zaczął się ożywiać wcześniej niż niektóre inne rynki europejskie, głównie ze względu na historycznie wyższe stopy zwrotu, co pozwoliło na szybsze dostosowanie oczekiwań cenowych. W całej Polsce powstaje obecnie wiele nowych, „zielonych” budynków, które spełniają istotne wymagania ESG. Region Europy Środkowo-Wschodniej wypada więc lepiej niż niektóre inne rynki europejskie, o czym świadczą znaczące transakcje w sektorze biurowym i handlowym. Bardzo cenimy sobie Polskę jako dominujący rynek w regionie CEE i planujemy w tym roku kilka nowych transakcji.
Co, Twoim zdaniem, zmieniło się najbardziej w ciągu ostatnich 25–30 lat?
Polska stała się dojrzalszym rynkiem w Europie i przez ostatnie 30 lat wykazywała się dużą odpornością. Fantastycznie jest obserwować, jak kraj się rozwinął – choćby porównując dzisiejszą panoramę Warszawy z tą sprzed 30 lat, kiedy to po raz pierwszy przyjechałem do Polski i otwierano pierwsze duże francuskie hipermarkety.
Jakie wydarzenia z ostatniego ćwierćwiecza miały według Ciebie największy wpływ na obecny kształt rynku w Polsce i regionie?
Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej otworzyło rynek dla wielu międzynarodowych graczy. Polska wciąż jest zdominowana przez kapitał zagraniczny, ale obecnie obserwujemy coraz większe zaangażowanie lokalnego kapitału z regionu CEE, który również „goni” produkty inwestycyjne – to zwiększa płynność i stabilność rynku, podobnie jak ma to już miejsce np. w Czechach. Choć sytuacja polityczna w Polsce nie ma bezpośredniego wpływu na rynek nieruchomości, to jednak budzi pewien niepokój. Niewiele społeczeństw w Europie jest tak bardzo podzielonych jak polskie. Pozostaje mieć nadzieję, że z czasem sytuacja się poprawi i pozwoli Polsce zająć należne jej miejsce na europejskiej scenie politycznej.
Czego możemy się spodziewać w najbliższych latach? Czy „Eurobuild” będzie miał o czym pisać?
Polska i cały region Europy Środkowo-Wschodniej przeszły w ostatnich 30 latach przez wiele kryzysów i konfliktów, a mimo to zawsze wykazywały silne fundamenty i wzrost PKB, nawet w trudnych czasach. Na polskim rynku działa dziś wielu doświadczonych profesjonalistów, którzy są tu obecni od lat. Z optymizmem patrzę w przyszłość rynku CEE, a „Eurobuild” – jako bardzo ważne źródło informacji dla branży nieruchomości – z pewnością będzie miał jeszcze wiele tematów do opisania w nadchodzących latach.
