EMEA Mniej znaczy więcej
Biura i projekty wielofunkcyjne![](/images/102891-large.jpg)
Implementacja poszczególnych elementów w nowej siedzibie stanowi wyzwanie, zwłaszcza w kontekście obecnej sytuacji makroekonomicznej. Pracodawcy chcą przyciągać pracowników do biur, jednocześnie optymalizując rosnące koszty. Jak wskazuje publikacja, wykończenie biura „all-in” w średnim standardzie w Warszawie to koszt rzędu 1250 euro za mkw. To kwota porównywalna do Pragi czy Budapesztu, ale nawet dwa razy mniejsza niż w Londynie i Hamburgu.
Jak podkreślają autorzy raportu, wysokość budżetów związanych z wykończeniem biura nieoderwalnie powiązana jest z otoczeniem makroekonomicznym danego kraju, a ostatnie lata przyzwyczaiły firmy do dużej dynamiki zmian. II połowa 2023 przyniosła wyczekiwaną stabilizację cen energii i materiałów budowlanych, które w 2022 roku notowały duże wzrosty. Obecnie istotnymi czynnikami wpływającymi na koszty są jednak zakłócenia w łańcuchach dostaw, wyższe koszty robocizny i transportu oraz efekty wysokiej inflacji.
Patrząc na średnie koszty wykończenia biur w regionie EMEA eksperci Cushman & Wakefield przeanalizowali 43 miasta. Sprawdzili też, jak rozkładają się główne składowe budżetów. W Warszawie koszty fit-outu stanowią 63 proc. całości, mebli – 15 proc., wyposażenia przestrzeni w IT – 12 proc. i robocizny – 10 proc. W Budapeszcie koszty mebli pochłaniają o 10 proc. budżetu więcej, ale za to dużo mniej trzeba przeznaczyć na usługi profesjonalistów, bo tylko 6 proc. wszystkich środków. W Hamburgu dużą część budżetu trzeba przeznaczyć na meble czy sprzęt IT, co przekłada się z pewnością na szukanie większych oszczędności w obszarze fit-outu.
Niestabilna sytuacja gospodarcza sprawia, że optymalizacja budżetów stała się jednym z istotniejszych elementów zarządzania. Niemniej jednak potrzeba rozwoju i wdrażania innowacji nie zmniejszyła się, a wręcz wiele procesów zostało przyśpieszonych. Korporacje wyznaczają sobie ambitne cele społeczne, środowiskowe, sprawdzają różne modele współpracy, a jednocześnie chcą wspierać integrację i różnorodność. Biuro ma kluczowe znaczenie dla wielu z tych procesów transformacyjnych, z coraz większym naciskiem na jakość – mówi Andrew Frizell, head of Project & Development Services, Cushman & Wakefield.
Eksperci Cushmana sprawdzili, jakie korzyści z biura widzą obecnie pracownicy. Najwięcej osób, bo aż 65 proc. badanych, odpowiedziało, że jest to miejsce sprzyjające nawiązywaniu relacji międzyludzkich, ale równie wysoko znalazły się takie pozycje jak miejsce "sprzyjające skupieniu" i "pozwalające utrzymać energię na odpowiednim poziomie". Około 50 proc. respondentów wskazywało także na takie zalety, jak zachowanie równowagi między życiem prywatnym a zawodowym oraz wellbeing. Ponadto, biuro dla niektórych pracowników nadal zapewnia lepszy dostęp do narzędzi i zasobów. Te aspekty determinują zmiany sposobu myślenia o wyposażeniu przestrzeni biurowej i doświadczeniach jakie ma oferować miejsce pracy.
Zmieniające się znaczenie biura jest analizowane poprzez pryzmat jego roli w nawiązywaniu relacji międzyludzkich oraz harmonizacji życia zawodowego i prywatnego. Przestrzeń biurowa musi być atrakcyjna, aby zachęcać pracowników do regularnego korzystania z niej. Wybór odpowiedniego budynku, wyposażonego w nowoczesne rozwiązania, które ułatwią zadbanie o aspekty związane z ESG, a także który będzie położony w dobrze skomunikowanej lokalizacji – to ważny element realizacji strategii środowiska pracy i zarządzania zmianą w organizacji. W planowaniu przestrzeni coraz większy nacisk kładzie się na obszary poprawiające dobrostan pracowników i adaptacyjność powierzchni pod różnorodne ich potrzeby. Zarówno psychologia środowiskowa, jak i różnorodność czy inkluzywność stają się coraz istotniejsze w projektowaniu biur, odzwierciedlając rosnące oczekiwania wobec środowiska pracy – wyjaśnia Mariola Bitner, head of Workplace Strategy, Cushman & Wakefield.
Firmy z sektora real estate coraz częściej certyfikują posiadane nieruchomości w globalnie uznawanych systemach, takich jak BREEAM, LEED, WELL czy Fitwel. Ich kryteria są natomiast sukcesywnie dostosowywane do zmieniających się regulacji międzynarodowych, co wspiera proces budowania zrównoważonych praktyk w biznesie. Oceny wielokryterialne nie ograniczają się jednocześnie jedynie do aspektów związanych ze zmniejszaniem emisyjności. Na zrównoważony charakter budynku, który weryfikowany jest w procesie certyfikacji, ma wpływ także to jak oddziałuje on na samopoczucie i zdrowie użytkowników, wspiera ich produktywność czy kreatywność, oraz jak wpisuje się w szerszy kontekst urbanistyczny i społeczny okolicy.
Efektywne i zrównoważone budynki w dużej mierze wspierają realizację celów ESG najemców, zarówno w obszarze środowiskowym, jak i społecznym. Dlatego właściciele i zarządcy, oprócz starań w zakresie osiągania swoich strategicznych celów korporacyjnych, dbają także o wymagania firm korzystających z powierzchni w budynku. Dobrą współpracę ułatwia tu m.in. wykorzystanie technologii wspierających zbieranie, udostępnianie i analizę danych, przyjęcie zielonych umów najmu, czy też modernizacje. Efektywność energetyczna, systemy oszczędzania wody i inne tego typu rozwiązania pozwalają także na optymalizację kosztów operacyjnych dla wszystkich zainteresowanych – podkreśla Katarzyna Lipka, dyrektorka Działu Doradztwa Strategicznego i ESG, Cushman & Wakefield.
Rosnące koszty materiałów i robocizny wzmagają potrzebę firm do optymalizacji. Istnieją obszary, w których można zmniejszyć wydatki, nie tracąc znacząco na jakości, ani funkcjonalności. Przykłady to wybór alternatywnych, równie efektywnych materiałów wykończeniowych, oraz przemyślane zarządzanie zasobami podczas realizacji projektu. Niemniej oszczędzanie nie jest wskazane w przypadku technologii energooszczędnych, wysokiej jakości materiałów o zwiększonej trwałości oraz rozwiązań zapewniających długoterminowy komfort użytkownikom. Inwestycje te, oprócz bieżących korzyści, zapewniają oszczędności i efektywność w dłuższej perspektywie czasowej.
Najem zwrotny nabiera rozpędu
Najem zwrotny nabiera rozpędu
INWI
Rosnąca stabilnie, lecz niegwałtownie i długo utrzymująca się inflacja przyspiesza rozwój rynku najmu zwrotnego nieruchomości. To jedna z najbezpieczniejszych metod uzyskania finan ...
AI na rynku nieruchomości: czy przełom jest bliski?
AI na rynku nieruchomości: czy przełom jest bliski?
PM Projekt
Rosnące zapotrzebowanie na efektywność energetyczną wymusza poszukiwanie rozwiązań, które są precyzyjnie dopasowane do potrzeb danej inwestycji. Rozwiązania AI znacząco w tym pomag ...
Budowy w górę, rynek w niepewności
Budowy w górę, rynek w niepewności
Polski Związek Firm Deweloperskich
Deweloperzy rozpoczęli w pierwszych siedmiu miesiącach tego roku budowę ponad 92,3 tys. mieszkań, co stanowi przyrost nowych inwestycji o 61,5 proc. względem tego samego okresu w r ...