EN

Pierwsze skutki pandemii

W trzecim kwartale roku można już dostrzec wpływ Covid-19 na wyniki rynku biurowego. O ile pierwsza połowa roku napędzona była negocjacjami rozpoczętymi jeszcze przed pandemią, to obecne dane widocznie już pokazują spowolnienie na rynku. Największych zmian w aktywnościach zarówno deweloperów, jak i najemców oczekujemy w kolejnym roku.

Jednym ze wskaźników, który w pewien sposób odzwierciadla obecny nastrój niepewności i oczekiwania, jest popyt. Od lipca do września 2020 roku zdecydowanie osłabło zainteresowanie najemców, którzy w ciągu kwartału wynajęli najmniej powierzchni biurowej od dekady – zaledwie 113 tys. mkw. (w I połowie roku było to około 334 tys. mkw.). Dla porównania analogiczny kwartał w ubiegłym roku zanotował rekordowo wysoki popyt na poziomie 284 tys. mkw., ale jednocześnie należy tutaj wspomnieć, że część zasług we wspaniałych wynikach najmu za trzy kwartały poprzedniego roku trzeba przypisać kilku dużym transakcjom. Tak niski wskaźnik popytu nie bez przyczyny związany jest z pandemią oraz niepewnością na rynku. Najemcy świadomie wstrzymują podejmowanie długofalowych decyzji, skłaniając się raczej do pozostania w biurze, które do tej pory zajmowali, niż wynajmowanie przestrzeni w nowej lokalizacji czy ekspansja dodatkowej powierzchni.

Interesująca jest również zmiana w strukturze podpisanych umów. Niemal połowa wynajętej w III kwartale powierzchni w Warszawie stanowiły renegocjacje wcześniejszych umów najmu. Tak wysoki wynik dotychczas niespotykany w historii stołecznego rynku biurowego jest potwierdzeniem, że najemcy wybierają bezpieczniejszą opcję i zostają w dotychczasowych lokalizacjach. Dla porównania w okresie I-III kwartał 2019 roku renegocjacje stanowiły 35 proc. wolumenu transakcji, co wówczas było rekordowym wynikiem. Dodatkowym sygnałem płynącym z rynku, a wskazującym na ograniczenie zainteresowania nową powierzchnią jest zdecydowany spadek udziału umów pre-let, które w minionym kwartale wyniosły zaledwie 4 proc. wolumenu popytu (średnia dla pierwszych trzech kwartałów poprzedniego roku to 27 proc.).

Biorąc pod uwagę podaż nowej powierzchni biurowej, to w III kwartale 2020 roku do użytku oddano ponad 131 tys. mkw. w ramach sześciu projektów. Zestawiając to z pierwszym półroczem kiedy w ramach czterech inwestycji na rynek warszawski trafiło 107 tys. mkw. nowej powierzchni, wynik jest wysoki. Aktualnie w budowie pozostaje ponad 650 tys. mkw. Największymi projektami dostarczonymi na stołeczny rynek w ostatnich trzech miesiącach były: kompleks The Hub (dwa budynki) należący do Ghelamco Poland, który łącznie oferuje około 89 tys. mkw. biur oraz budynek Biura przy Warzelni kompleksu Browary Warszawskie (24 tys. mkw.), zrealizowany przez Echo Investment. Mniej optymistyczny wydaje się wskaźnik komercjalizacji nowych budynków. Projekty ukończone w III kwartale w momencie oddania do użytku były zabezpieczone umowami w 66 proc., podczas gdy budynki ukończone w pierwszej połowie roku były niemal w pełni wynajęte. Za sprawą wysokiej nowej podaży, całkowite istniejące zasoby biurowe w Warszawie na koniec września 2020 roku przekroczyły 5,8 mln mkw.

Spadek aktywności najemców oraz wysoka podaż nowej powierzchni, która nie była w pełni wynajęta, przełożyły się na wzrost współczynnika pustostanów. Z naszych danych wynika, że na koniec września wyniósł on 9,6 proc., co przekłada się na niemal 560 tys. mkw. dostępnej powierzchni od zaraz. Wzrost o 1,7 pp. do poprzedniego kwartału oznacza poziom najwyższy od dwóch lat. Analizując poszczególne obszary koncentracji wzrost współczynnika pustostanów odnotowano niemal w każdej strefie. Wyjątek stanowiła strefa Zachód, a największa zmiana w strefie Centrum, w której ukończono najwięcej nowych inwestycji.

Faktyczna oferta dostępnej od zaraz powierzchni biurowej jest zdecydowanie szersza. Ostatnie miesiące to bliższa analiza rosnącego trendu, którym jest podnajem. Zmiana modelu pracy wymuszona pandemią, przejście na system hybrydowy oraz pogarszająca się sytuacja gospodarcza wymusiła na niektórych firmach oszacowanie swojego zapotrzebowania na powierzchnię biurową od nowa. Co za tym idzie, niektóre organizacje poszukując oszczędności zdecydowały się ograniczyć zajmowaną powierzchnię i podnająć jej część. Na koniec września 2020 roku na stołecznym rynku oferta podnajmu obejmowała już ponad 100 tys. mkw. biur gotowych do wynajęcia od zaraz.

Pomimo zmieniającej się sytuacji rynkowej wywoławcze stawki czynszu na stołecznym rynku wciąż utrzymują się na stabilnym poziomie.

Ostatnie komentarze

Koszty eksploatacyjne w czasie pandemii

Koszty eksploatacyjne w czasie pandemii

schedule 26 listopada 2020

Pandemia Covid-19 wymusiła na niektórych najemcach i właścicielach budynków biurowych konieczność poszukania oszczędności. W centrum zainteresowania znalazły się m.in. koszty ekspl ...

Magdalena Oksańska, head of Property Management Compliance
Knight Frank

Covid-19 zamieszał w biurach

Covid-19 zamieszał w biurach

schedule 24 listopada 2020

Jeszcze do niedawna na warszawskim rynku biurowym obserwowaliśmy lukę podażową, brakowało wysokiej jakości projektów biurowych - zarówno w celu najmu, jak i zakupu. Deweloperzy odp ...

Katarzyna Tasarek-Skrok, dyrektor w Dziale Powierzchni Biurowych
Colliers International

Wygrają najlepiej przystosowani

Wygrają najlepiej przystosowani

schedule 23 listopada 2020

Mimo panującej na całym świecie niepewności związanej z globalną pandemią koronawirusa, i tym bardziej w świetle kolejnego lockdownu handlowego, warto zastanowić się, jakie szanse ...

Michał Małecki, dyrektor działu wynajmu powierzchni handlowych
Cream Property Advisors

Straty na lokatach najwyższe od wielu lat

Straty na lokatach najwyższe od wielu lat

schedule 20 listopada 2020

Nawet 2-3 proc. utraty wartości przez oszczędności trzymane na bankowej lokacie - tak wygląda perspektywa oszczędzających w Polsce nie tylko w 2020 roku. Podobnie powinno być też w ...

Bartosz Turek, główny analityk
HRE Investments

Dobre notowania Wrocławia

Dobre notowania Wrocławia

schedule 17 listopada 2020

W trzecim kwartale tego roku Wrocław wykazał się największą aktywnością najemców wśród miast regionalnych w całym kraju. To imponujący wynik, który po raz kolejny potwierdza stabil ...

Klaudiusz Pomykała, dyrektor wrocławskiego biura
Cresa Polska

Nowe europejskie standardy wyceny nieruchomości

Nowe europejskie standardy wyceny nieruchomości

schedule 04 listopada 2020

Krzysztof Grzesik, przewodniczący Tegova Standardy publikowane są po ośmiu miesiącach spowodowanego pandemią załamania w gospodarce. Nie miało to dużego wpływu na ich tworzenie, a ...

Krzysztof Grzesik, przewodniczący
Tegova

Centra handlowe mogą zajmować towar

Centra handlowe mogą zajmować towar

schedule 23 października 2020

Covid-19 wywrócił do góry nogami prowadzenie działalności w centrach handlowych. W wielu przypadkach okazało się, że czynsze najmu sprzed pandemii nijak się mają do nowej rzeczywis ...

Magdalena Szczepanek, mecenas
Causa Finita

Pierwsze skutki pandemii

Pierwsze skutki pandemii

schedule 20 października 2020

W trzecim kwartale roku można już dostrzec wpływ Covid-19 na wyniki rynku biurowego. O ile pierwsza połowa roku napędzona była negocjacjami rozpoczętymi jeszcze przed pandemią, to ...

Bożena Grabarczyk, straszy konsultant w Dziale Badań Rynku
Knight Frank

Pracy zdalnej i... biur!

Pracy zdalnej i... biur!

schedule 14 października 2020

Kiedy w połowie marca w Polsce ogłoszono stan epidemii, firmy musiały z dnia na dzień przenieść się z biur do domów. Praca zdalna stała się dominującym modelem funkcjonowania w wię ...

Monika Rajska-Wolińska, partner zarządzająca
Colliers International

Dynamiczny rozwój centrów danych

Dynamiczny rozwój centrów danych

schedule 08 października 2020

Rynek data center wciąż należy uznać za dość niszowy, ale jego ekspansja w ostatnich latach jest widoczna. O ile pandemia dotkliwie dotknęła wiele branż, w tym niektóre sektory nie ...

Piotr Litwin, dyrektor Działu Gruntów Inwestycyjnych
Knight Frank

Więcej chętnych na kredyty mieszkaniowe

Więcej chętnych na kredyty mieszkaniowe

schedule 07 października 2020

Najnowsze dane z rynku kredytów zaczynają napawać optymizmem. Banki powoli luzują wcześniej zaostrzoną politykę kredytową. Do tego pracownicy tych instytucji spodziewają się wyższe ...

Bartosz Turek, główny analityk
HRE Investments

Małe jest podnajmowalne

Małe jest podnajmowalne

schedule 29 września 2020

Na koniec I półrocza 2020 roku w Polsce dostępne było około 130 tys. mkw. powierzchni w podnajmie. Jest to przede wszystkim skutek ograniczeń związanych z pandemią, które bezpośred ...

Monika Sułdecka-Karaś, partner, dyrektor regionalny
Knight Frank

Kategorie