EN

Pierwsze skutki pandemii

W trzecim kwartale roku można już dostrzec wpływ Covid-19 na wyniki rynku biurowego. O ile pierwsza połowa roku napędzona była negocjacjami rozpoczętymi jeszcze przed pandemią, to obecne dane widocznie już pokazują spowolnienie na rynku. Największych zmian w aktywnościach zarówno deweloperów, jak i najemców oczekujemy w kolejnym roku.

Jednym ze wskaźników, który w pewien sposób odzwierciadla obecny nastrój niepewności i oczekiwania, jest popyt. Od lipca do września 2020 roku zdecydowanie osłabło zainteresowanie najemców, którzy w ciągu kwartału wynajęli najmniej powierzchni biurowej od dekady – zaledwie 113 tys. mkw. (w I połowie roku było to około 334 tys. mkw.). Dla porównania analogiczny kwartał w ubiegłym roku zanotował rekordowo wysoki popyt na poziomie 284 tys. mkw., ale jednocześnie należy tutaj wspomnieć, że część zasług we wspaniałych wynikach najmu za trzy kwartały poprzedniego roku trzeba przypisać kilku dużym transakcjom. Tak niski wskaźnik popytu nie bez przyczyny związany jest z pandemią oraz niepewnością na rynku. Najemcy świadomie wstrzymują podejmowanie długofalowych decyzji, skłaniając się raczej do pozostania w biurze, które do tej pory zajmowali, niż wynajmowanie przestrzeni w nowej lokalizacji czy ekspansja dodatkowej powierzchni.

Interesująca jest również zmiana w strukturze podpisanych umów. Niemal połowa wynajętej w III kwartale powierzchni w Warszawie stanowiły renegocjacje wcześniejszych umów najmu. Tak wysoki wynik dotychczas niespotykany w historii stołecznego rynku biurowego jest potwierdzeniem, że najemcy wybierają bezpieczniejszą opcję i zostają w dotychczasowych lokalizacjach. Dla porównania w okresie I-III kwartał 2019 roku renegocjacje stanowiły 35 proc. wolumenu transakcji, co wówczas było rekordowym wynikiem. Dodatkowym sygnałem płynącym z rynku, a wskazującym na ograniczenie zainteresowania nową powierzchnią jest zdecydowany spadek udziału umów pre-let, które w minionym kwartale wyniosły zaledwie 4 proc. wolumenu popytu (średnia dla pierwszych trzech kwartałów poprzedniego roku to 27 proc.).

Biorąc pod uwagę podaż nowej powierzchni biurowej, to w III kwartale 2020 roku do użytku oddano ponad 131 tys. mkw. w ramach sześciu projektów. Zestawiając to z pierwszym półroczem kiedy w ramach czterech inwestycji na rynek warszawski trafiło 107 tys. mkw. nowej powierzchni, wynik jest wysoki. Aktualnie w budowie pozostaje ponad 650 tys. mkw. Największymi projektami dostarczonymi na stołeczny rynek w ostatnich trzech miesiącach były: kompleks The Hub (dwa budynki) należący do Ghelamco Poland, który łącznie oferuje około 89 tys. mkw. biur oraz budynek Biura przy Warzelni kompleksu Browary Warszawskie (24 tys. mkw.), zrealizowany przez Echo Investment. Mniej optymistyczny wydaje się wskaźnik komercjalizacji nowych budynków. Projekty ukończone w III kwartale w momencie oddania do użytku były zabezpieczone umowami w 66 proc., podczas gdy budynki ukończone w pierwszej połowie roku były niemal w pełni wynajęte. Za sprawą wysokiej nowej podaży, całkowite istniejące zasoby biurowe w Warszawie na koniec września 2020 roku przekroczyły 5,8 mln mkw.

Spadek aktywności najemców oraz wysoka podaż nowej powierzchni, która nie była w pełni wynajęta, przełożyły się na wzrost współczynnika pustostanów. Z naszych danych wynika, że na koniec września wyniósł on 9,6 proc., co przekłada się na niemal 560 tys. mkw. dostępnej powierzchni od zaraz. Wzrost o 1,7 pp. do poprzedniego kwartału oznacza poziom najwyższy od dwóch lat. Analizując poszczególne obszary koncentracji wzrost współczynnika pustostanów odnotowano niemal w każdej strefie. Wyjątek stanowiła strefa Zachód, a największa zmiana w strefie Centrum, w której ukończono najwięcej nowych inwestycji.

Faktyczna oferta dostępnej od zaraz powierzchni biurowej jest zdecydowanie szersza. Ostatnie miesiące to bliższa analiza rosnącego trendu, którym jest podnajem. Zmiana modelu pracy wymuszona pandemią, przejście na system hybrydowy oraz pogarszająca się sytuacja gospodarcza wymusiła na niektórych firmach oszacowanie swojego zapotrzebowania na powierzchnię biurową od nowa. Co za tym idzie, niektóre organizacje poszukując oszczędności zdecydowały się ograniczyć zajmowaną powierzchnię i podnająć jej część. Na koniec września 2020 roku na stołecznym rynku oferta podnajmu obejmowała już ponad 100 tys. mkw. biur gotowych do wynajęcia od zaraz.

Pomimo zmieniającej się sytuacji rynkowej wywoławcze stawki czynszu na stołecznym rynku wciąż utrzymują się na stabilnym poziomie.

Ostatnie komentarze

Operacje logistyczne są przychodotwórcze

Operacje logistyczne są przychodotwórcze

schedule 09 czerwca 2021

Według danych PWC, szacuje się, że w 2026 roku wartość brutto rynku e-commerce w Polsce będzie wynosić 162 mld zł. Oznacza to dwucyfrowy wzrost rocznie, bo aż o 12 proc. Najbardzie ...

Konrad Heidinger, transaction manager, Capital Markets
Knight Frank

Odbicie za dwa-trzy lata

Odbicie za dwa-trzy lata

schedule 01 czerwca 2021

W Polsce pandemia koronawirusa uderzyła w branżę hotelarską z pełną siłą w marcu 2020 roku. Od ostatniego tygodnia lutego anulowano wiele rezerwacji grupowych i indywidualnych oraz ...

Justyna Kijewska, associate, senior portfolio manager
Cushman & Wakefield

Nowe rynki, nowe formaty

Nowe rynki, nowe formaty

schedule 26 maja 2021

Dywersyfikacja produktu magazynowego w Polsce ma wymiar wielopłaszczyznowy, a ponadto przybrała w ostatnich latach na sile. Nowo powstające inwestycje potrafią znacząco się od sieb ...

Joanna Sinkiewicz, dyrektor Działu Powierzchni Przemysłowych i Logistycznych
Cushman & Wakefield

Podnajmy miały być hitem. Nie są.

Podnajmy miały być hitem. Nie są.

schedule 21 maja 2021

Masowe przejście firm w tryb pracy zdalnej przyczyniło się do opustoszenia biur i pociągnęło za sobą trwające do tej chwili konsekwencje dla wszystkich stron na rynku biurowym &nda ...

Maciej Moralewicz, dyrektor regionalny, Wrocław
Knight Frank

Czas na weryfikację kosztów eksploatacyjnych

Czas na weryfikację kosztów eksploatacyjnych

schedule 19 maja 2021

Pierwsze cztery miesiące roku to czas kiedy właściciele budynków biurowych rozliczają koszty eksploatacyjne. W maju natomiast najemcy mają możliwość ich weryfikacji. Sprawdzają fak ...

Magdalena Oksańska, head of Property Management Compliance
Knight Frank

Co należy wiedzieć o inwestycjach typu Small Business Unit?

Co należy wiedzieć o inwestycjach typu Small Business Unit?

schedule 12 maja 2021

Rok 2020, pomimo swojej przewrotności, zakończył się na rynku magazynowym rekordowym popytem równym blisko 5 mln mkw. Jak na tle całej Polski wypadł rynek stolicy? Okolice Warszawy ...

Tomasz Bulej, junior negotiator, Industrial & Logistics Agency
Cushman & Wakefield

Wyraźna poprawa rentowności firm budowlanych

Wyraźna poprawa rentowności firm budowlanych

schedule 11 maja 2021

W 2020 roku całkowite przychody blisko 20 grup budowlanych, notowanych na GPW, wzrosły nominalnie o 4,3 proc., co biorąc pod uwagę dalszy wzrost cen materiałów i robocizny, w ujęci ...

Bartłomiej Sosna, ekspert rynku budowlanego
Spectis

Będzie batalia między właścicielami centrów handlowych a najemcami?

Będzie batalia między właścicielami centrów handlowych a najemcami?

schedule 10 maja 2021

7 maja ukazał się długo oczekiwany projekt nowelizacji tzw. Ustawy Covidowej. Dowiedzieliśmy się z niego, że nowe brzmienie art. 15ze będzie jednak działać wstecz. Zasady tej retro ...

Diana Knapczyk-Kalita, radca prawny
Causa Finita

Nieruchomości – jak to ugryźć?

Nieruchomości – jak to ugryźć?

schedule 06 maja 2021

Rozpędzony rynek nieruchomości stał się w dobie pandemii koronawirusa jeszcze bardziej atrakcyjnym i bezpiecznym sposobem na lokatę kapitału. Sprzyjają temu rekordowo niskie stopy ...

Andrzej Gutowski, wiceprezes, dyrektor sprzedaży i marketingu
Ronson Development

Polski krajobraz magazynowy

Polski krajobraz magazynowy

schedule 04 maja 2021

Małe i duże, obiekty typu BTS i multi-let, w miastach i na peryferiach, na zachodzie i wschodzie, na północy i południu – polski rynek powierzchni magazynowych robi się coraz ...

Bartłomiej Sutkowski, manager, Investment Management
Hines Polska

Najemcy bez rządowej obniżki czynszów

Najemcy bez rządowej obniżki czynszów

schedule 30 kwietnia 2021

Miesiąc temu gruchnęła wiadomość, która wstrząsnęła branżą nieruchomości komercyjnych. Rząd pracuje nad przepisami, które mają obniżyć czynsze w galeriach handlowych za okresy lock ...

Diana Knapczyk-Kalita, radca prawny
Causa Finita

Beton (bez) przyszłości?

Beton (bez) przyszłości?

schedule 20 kwietnia 2021

Beton to obecnie wszechobecny materiał budowlany, który od dekad daje nam możliwość szybkiego i skutecznego kształtowania naszych miast. Architektura jest aktualnie w przededniu og ...

Tomasz Pniewski, architekt analityk
Kuryłowicz & Associates

Kategorie