EN

Covid-19 zamieszał w biurach

Jeszcze do niedawna na warszawskim rynku biurowym obserwowaliśmy lukę podażową, brakowało wysokiej jakości projektów biurowych - zarówno w celu najmu, jak i zakupu. Deweloperzy odpowiedzieli na tę sytuację z nawiązką. Warszawska panorama znowu zaczęła zapełniać się inwestycjami najwyższej klasy, które równie dobrze mogłyby powstać w Paryżu, Londynie czy Nowym Jorku. Prognozujemy, że w 2020 roku na stołecznym rynku przybędzie 400 tys. mkw. nowej powierzchni biurowej, zaś w 2021 roku drugie tyle. Jeśli dodamy do tego inwestycje planowane do oddania w roku 2022, łączna podaż biur może sięgać niemalże 1 mln mkw. Efektem tego, przed wybuchem pandemii, byłby wzrost współczynnika powierzchni niewynajętej, który szybko zostałby zniwelowany przez wysoki popyt ze strony najemców. Mielibyśmy do czynienia z dojrzałym, konkurencyjnym i stabilnym rynkiem. Nikt jednak nie przewidział wybuchu pandemii Covid-19 oraz jej skutków.

Już w połowie 2020 roku odnotowaliśmy zmiany na rynku mające swoje odzwierciedlenie głównie w znacznie niższym popycie. Późną wiosną wielu najemców podjęło decyzję o przesunięciu w czasie procesu związanego z najmem powierzchni biurowej. Latem klienci weryfikowali swoje potrzeby biurowe oraz rozważali możliwość wdrożenia pracy zdalnej na dłuższy okres czasu. Wielu z nich przeprowadziło badania satysfakcji z pracy w domu wśród swoich pracowników.

Dziś wiemy, że praca zdalna zostanie z nami dłużej, nawet po ustąpieniu pandemii. Jak wynika z badań ankietowych przeprowadzonych przez Colliers International, ponad połowa pracowników chciałaby zachować możliwość pracy z domu nawet 2-3 razy w tygodniu. Jeśli pracodawcy wyjdą naprzeciw oczekiwaniom pracowników, powierzchnie biurowe będą musiały zostać dostosowane do hybrydowego modelu pracy, np. pod względem liczby biurek do pracy samodzielnej.

Nie ma ryzyka, że biura przestaną być potrzebne, zmieni się jednak ich funkcja. Staną się przede wszystkim miejscem kreatywnej współpracy i spotkań ze współpracownikami, których wg badania Colliers najbardziej brakuje ludziom podczas pracy zdalnej. Relacje tworzone w pracy - przy kawie, podczas nieformalnych spotkań czy w innych sytuacjach społecznych - nie satysfakcjonują nas przy użyciu komunikatorów internetowych. Dlatego też biura będą musiały przejść transformację i dostosować się do obecnych oczekiwań pracowników. Szacujemy, że w jej wyniku wynajmowane powierzchnie biurowe mogą zmniejszyć się o około 20 proc.

Wzrost podaży i spadek popytu są nieuniknione. Ich efektem będzie wzrost pustostanów, który wpłynie na spadek stawek czynszu. Jednak u niektórych właścicieli budynków biurowych będą to jedynie korekty. Widzimy dwie główne strategie.

Pierwsza z nich jest oczywista - obniżka czynszów, zarówno tych bazowych, jak i efektywnych. Będzie to dotyczyć przede wszystkim budynków, w których poziom komercjalizacji jest niski, w wyniku czego właściciele będą musieli mocno konkurować o najemców. Na rynku znajdzie się wiele firm, które będą chciały skorzystać z okazyjnych ofert najmu. I istnieje duże prawdopodobieństwo, że je znajdą, bo część właścicieli będzie oferować czynsze znacznie niższe niż w zakładanych planach.

Drugą strategię mogą zastosować wybrane podmioty - wynajmujący, którzy podpisali umowy najmu w ostatnich dwóch latach i nie będą chcieli ich renegocjować. Będą czekali do ostatniego momentu, czyli do końca 2022, 2023 roku, mając nadzieję, ze rynek zacznie się stabilizować i wróci do stawek z roku 2019.

Już dziś obserwujemy lekkie spadki czynszów, jednak warszawski rynek biurowy od lat udowadnia, że jest silny i nawet tymczasowe spadki nie powinny wpłynąć długofalowo na jego kluczowe wskaźniki.

Ostatnie komentarze

Trendy w projektowaniu przestrzeni biurowych na 2021 rok

Trendy w projektowaniu przestrzeni biurowych na 2021 rok

schedule 22 stycznia 2021

Rok 2020 był wyjątkowy. Wszyscy stanęliśmy przed nowymi wyzwaniami – nie tylko w kwestii miejsca pracy, ale także ideach komfortu, dobrego samopoczucia, socjalizacji oraz wsp ...

Agnieszka Szczepaniak, dyrektor PR biura architektonicznego
AP Szczepaniak

Nietypowy rok dla FM

Nietypowy rok dla FM

schedule 15 stycznia 2021

2020 rok z wielu powodów był bardzo nietypowy dla Facility Management (FM). Biura długo stały puste, a branża wykorzystała ten czas na remonty i głośne prace budowlane. Nie ogranic ...

Mariusz Kisiel, dyrektor operacyjny TechFM
SPIE Building Solutions

Trudna sytuacja centrów handlowych

Trudna sytuacja centrów handlowych

schedule 13 stycznia 2021

Kolejne, już czwarte ograniczenie w możliwości funkcjonowania sklepów i punktów usługowych w galeriach handlowych na przestrzeni niespełna roku, jest ogromnym ciosem dla całej bran ...

Magdalena Frątczak, szefowa Sektora Handlowego
CBRE

Handel ofiarą koronawirusa

Handel ofiarą koronawirusa

schedule 22 grudnia 2020

Nie spodziewaliśmy się trzeciego w tym roku ograniczenia handlu, dotyczącego większości sklepów w centrach handlowych. To są działania nielogiczne, nieprzemyślane i bardzo szkodliw ...

Yoram Reshef, wiceprezes centrum handlowego
Blue City

Sprzedaż hipotek idzie na rekord

Sprzedaż hipotek idzie na rekord

schedule 18 grudnia 2020

Więcej kredytów mieszkaniowych i to na sporo wyższą kwotę – tak wyglądał listopad przez pryzmat danych BIK. Choć grudzień jeszcze trwa, to jest już bardzo prawdopodobne, że I ...

Bartosz Turek, główny analityk
HRE Investments

Megatrendy zmieniają rynek nieruchomości

Megatrendy zmieniają rynek nieruchomości

schedule 17 grudnia 2020

Digitalizacja i automatyzacja, elastyczność, zmiany w naturze procesów biznesowych spowodowane rozwojem nowych technologii - to tylko niektóre z obserwowanych megatrendów, które wp ...

Monika Rajska-Wolińska, partner zarządzająca
Colliers International

Fotowoltaika i magazyny

Fotowoltaika i magazyny

schedule 16 grudnia 2020

Instalacje fotowoltaiczne w magazynach są rozwiązaniem ekologicznym i opłacalnym, jednak niektóre kwestie administracyjne mogą ograniczać ich zastosowanie. Na jakie aspekty należy ...

Ryszard Gwóźdź, starszy menedżer ds. technicznych, Dział Powierzchni Przemysłowych i Logistycznych
Cushman & Wakefield

Covidowe oblężenie magazynów

Covidowe oblężenie magazynów

schedule 08 grudnia 2020

Zgodnie z ostatnimi raportami rynkowymi łączna podaż nowoczesnej powierzchni magazynowej w naszym kraju przekroczyła poziom 20 mln mkw. Oznacza to, że w ciągu ostatnich pięciu lat ...

Mariusz Poławski, ekspert rynku nieruchomości

Właściciele biurowców muszą dobrze wykorzystać czas pandemii

Właściciele biurowców muszą dobrze wykorzystać czas pandemii

schedule 04 grudnia 2020

Na rynku nieruchomości komercyjnych coraz bardziej widoczne są skutki pandemii Covid-19. Najnowszym dane wyraźnie pokazują spowolnienie w sektorze biurowym. Co zatem powinni zrobić ...

Janusz Garstka, dyrektor w Dziale Agencji Komercyjnej
Knight Frank

Kolejne lata będą rekordowe dla Katowic

Kolejne lata będą rekordowe dla Katowic

schedule 02 grudnia 2020

Na koniec września 2020 roku całkowite istniejące zasoby powierzchni biurowej w Katowicach wyniosły prawie 560 tys. mkw., co daje miastu czwarte miejsce po Krakowie, Wrocławiu i Tr ...

Iwona Kalaga, ekspert ds. najmu
Knight Frank

Wpływ wyników wyborów w USA na globalny rynek nieruchomości

Wpływ wyników wyborów w USA na globalny rynek nieruchomości

schedule 01 grudnia 2020

Region EMEA jest zróżnicowany pod względem geopolitycznym, co w kontekście wygranej Joe Bidena i Partii Demokratycznej oznacza szereg konsekwencji natury ekonomicznej i biznesowej, ...

Damian Harrington, dyrektor ds. badań w regionie EMEA
Colliers International

Czas zacząć odrabiać straty

Czas zacząć odrabiać straty

schedule 30 listopada 2020

Przywrócenie niedzielnego handlu wsparłoby ten proces i dodatkowo jeszcze bardziej poprawiłoby bezpieczeństwo w centrach handlowych. Wszyscy z branży handlowej mówimy jednym głose ...

Magdalena Kowalewska, country manager operations Poland
Immofinanz

Kategorie