EN

Polska Zbliża się luka podażowa

Biura i projekty wielofunkcyjne
Niepewna sytuacja na rynku nieruchomości spowodowała wyhamowanie nowych inwestycji biurowych. Tymczasem pracownicy wrócili do biur, a firmy wznowiły procesy relokacji. Według ekspertów firmy Cresa, rozbieżności między popytem i podażą, w ciągu kilkunastu najbliższych miesięcy doprowadzą do luki podażowej, która potrwa co najmniej do 2025 roku. 

Po ostrożnym I kwartale 2021 roku, od kwietnia tego roku rynek biurowy zaczął wracać na dobre tory. Powszechny dostęp do szczepionek na Covid-19 i wpłynął na decyzje osób zarządzających firmami. Dało się to szybko zauważyć zauważyć również w liczbie rozpoczynanych procesów, szczególne relokacji i renegocjacji.

W II kwartale 2021 roku popyt na biura na dziewięciu głównych rynkach w Polsce wyniósł w sumie 309 tys. mkw., czyli o 50 proc. więcej niż w pierwszych trzech miesiącach roku. Pracownicy, w różnych konfiguracjach, wracali do pracy z biura, a rynek nieruchomości biurowych zaczynał odrabiać ponad roczne zaległości, co bardzo szybko spowodowało kumulację rozpoczynanych negocjacji. Procesy, które powinny trwać już przynajmniej od roku, nałożyły się z tymi, które właśnie miały się rozpoczynać, przy czym część najemców była już w dużym niedoczasie – tłumaczy Artur Sutor, partner i dyrektor Działu Reprezentacji Najemców Biurowych w Cresa Polska.

Najwięcej metrów biurowych w 2021 roku wynajęły firmy z sektora publicznego oraz z branż IT i finanse. W pierwszych trzech kwartałach mijającego roku firmy IT oraz z sektora finansowego podpisały łącznie umowy najmu na prawie 300 tys. mkw., co daje prawie 40 proc. łącznego popytu w tym okresie.

Swoją obecność na rynku nowoczesnej powierzchni biurowej mocno zaznaczyły również organizacje z sektora publicznego, wynajmując łącznie prawie 63 tys. mkw., co stanowiło 8 proc. wszystkich transakcji. W miastach regionalnych nadal prężnie rozwijają się najemcy z sektora nowoczesnych usług dla biznesu, którzy w pierwszych trzech kwartałach tego roku odpowiadali za prawie 60 proc. całkowitego popytu zarejestrowanego w regionach – opowiada Agnieszka Giermakowska, dyrektor Działu Badań i Doradztwa w Cresa Polska.

Z szacunków Cresa Polska wynika, że około 40 proc. umów podpisanych w 2021 roku będą stanowiły renegocjacje. Największą transakcją tego typu zawartą dotychczas było przedłużenie umowy najmu w budynku Senator w Warszawie przez firmę z sektora energetycznego (20,6 tys. mkw.). Kolejny duży kontrakt to przedłużenie najmu wraz z ekspansją przez Rockwell Automation w budynku A4 Business Park III w Katowicach (19,5 tys. mkw.). Inny najemca z sektora finansowego renegocjował najem w biurowcu Kapelanka 42 w Krakowie (na 15,6 tys. mkw.). Natomiast największymi nowymi umowami w stolicy były transakcje typu pre-let zawarte przez: Urząd m.st. Warszawy w Widok Towers (11,3 tys. mkw.) oraz przez Zarząd Transportu Miejskiego w Fabryce PZO (9,8 tys. mkw.).

W ostatnich dwóch latach zmieniły się nie tylko wskaźniki rynkowe, jak popyt czy podaż, zmieniło się również samo biuro. Firmy uczyły się pracy w trybie zdalnym i mieszanym. Jak jednak twierdzi Artur Sutor: zorganizowanie pracy w systemie hybrydowym to o wiele bardziej skomplikowane zadanie, niż tylko ustalenie proporcji minimalnego czasu, w którym pracownicy powinni przebywać w biurach.

Jeśli chcemy, żeby biura nadal wspierały firmy w osiągnięciu biznesowego sukcesu, to muszą one zostać przemyślane na nowo. Mam przede wszystkim na myśli podziały przestrzeni, nowe funkcje oraz aranżację powierzchni dostosowaną do obecnej struktury firm i ich potrzeb. Dosyć często mamy teraz do czynienia z sytuacją, gdy część osób pracuje z domu, a część z biura, i ci ludzie muszą się ze sobą komunikować. Dodatkowo część osób, pracujących na open space, do tej pory przez większość dnia była na spotkaniach, a teraz te spotkania również odbywają się przez połączenia wideo. Tak duża liczba rozmów prowadzonych w tym samym czasie, w otwartej przestrzeni, kompletnie dezorganizuje pracę. Mamy do czynienia z zupełnie nową biurową rzeczywistością – podkreśla Artur Sutor.

Chcąc przebudować i przearanżować biuro, najemca potrzebuje dodatkowych funduszy. Wynajmujący mogą w tych kosztach partycypować, ale nie za darmo. Żeby uzyskać dodatkowy budżet na fit-out, najemca musi zwykle przedłużyć swój kontrakt na dodatkowy rok albo dwa lata. Podobnie sytuacja wygląda z wykończeniem nowo wynajmowanej powierzchni.

Z powodu ogromnych podwyżek kosztów prac i materiałów wykończeniowych, i jednocześnie przy stabilnych czynszach, a co za tym idzie kontrybucjach, na podobnym poziomie, trudno jest dzisiaj wykończyć biuro za tę samą kwotę, co jeszcze rok czy dwa lata wcześniej. Dlatego, chcąc uzyskać kontrybucję finansową, która pozwoli na wykończenie biura w oczekiwanym standardzie, najemcy często decydują się dłuższe kontrakty. Stąd też duże firmy nie wynajmują dzisiaj biura na pięć lat. Umowy coraz częściej podpisywane są na siedem, osiem, a nawet 10 lat. Zawieranie krótszych umów w takich przypadkach odradzamy naszym klientom również dlatego, że te najmy skończyłyby się dokładnie wtedy, gdy na rynku biurowym będzie miała miejsce prognozowana dziura podażowa – wyjaśnia Artur Sutor.

W latach 2023 – 2024, szczególnie w stolicy, rynek biurowy czeka poważna luka podażowa. Wszystko dlatego, że liczba rozpoczynanych inwestycji, szczególnie w Warszawie, drastycznie spadła. W tej chwili w stolicy buduje się niewiele ponad 360 tys. mkw., a w 2021 roku rozpoczęły się tutaj tylko trzy nowe inwestycje – The Bridge (Ghelamco, 47 tys. mkw.), Studio (I faza, Skanska, 16,2 tys. mkw.) oraz kolejny budynek w ramach kompleksu biurowego The Park (B9, White Star Real Estate, 11,2 tys. mkw.).

W przyszłym roku analitycy spodziewają się najniższej podaży nowoczesnych biur odnotowanej od 2014 roku w Polsce. W całym kraju do użytku oddane zostanie niewiele ponad 603 tys. mkw., z czego w Warszawie niecałe 230 tys. mkw. Natomiast w kolejnych kwartałach nowa podaż powierzchni biurowej drastycznie zmaleje, przewiduje się, że w latach 2023 – 2024 na stołeczny rynek biurowy deweloperzy dostarczą w sumie tylko 200-250 tys. mkw.

Biorąc pod uwagę jednoczesne wzrosty cen gruntów, materiałów budowlanych oraz płac, szacujemy, że w ciągu ostatniego roku koszt wybudowania biurowca wzrósł nawet o około 30 proc. Dla wielu deweloperów jest to powodem wstrzymania inwestycji i oczekiwania na unormowanie się cen na rynku budowlanym. Pierwszego odbicia rynku możemy spodziewać się w 2025 roku, w którym to deweloperzy powinni dostarczyć na warszawski rynek łącznie około 200 tys. mkw. nowoczesnej powierzchni biurowej. Trudno jest jednak dzisiaj stwierdzić, czy po dwóch latach luki podażowej ta powierzchnia będzie wystarczająca, żeby zaspokoić potrzeby najemców – zwraca uwagę Artur Sutor.

Według Agnieszki Giermakowskiej, luka podażowa będzie znacznie mniej odczuwalna w miastach regionalnych, gdzie aktywność deweloperów pozostaje na dość wysokim poziomie. W budowie znajduje się tam ponad 800 tys. mkw. – najwięcej w Katowicach (25 proc.), Krakowie (22 proc.) i Wrocławiu (18 proc.).

W kolejnych kilku kwartałach należy spodziewać się dalszego wzrostu zapotrzebowania na powierzchnię biurową ze strony najemców. Aktywność deweloperów w regionach nadal pozostanie na stosunkowo wysokim poziomie, jednak realizacja kolejnych budynków będzie zależała od postępu komercjalizacji już istniejących oraz budowanych biurowców. Czynsze transakcyjne za najlepsze powierzchnie biurowe w regionach powinny pozostać na stabilnym poziomie, niemniej spodziewamy się utrzymania bardzo rozbudowanych pakietów zachęt – podsumowuje Agnieszka Giermakowska.

Ostatnie nowości

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska Więcej lodówek i smartfonów w Katowicach

schedule 21 stycznia 2022
Opr./edited by AKL

Sieć Media Expert wynajęła 850 mkw. powierzchni handlowej w Homepark Rawa w Katowicach. Obiekt należy do Funduszu Pradera European Retail Parks.

Rynek mieszkaniowy

Polska Kreator buduje nowe osiedle

schedule 21 stycznia 2022
Opr./edited by AKL

Przy ul. Strzykulskiej, blisko zachodniej granicy Warszawy, między Starymi Babicami a Ożarowem Mazowieckim, na obszarze 6,5 ha, Kreator Dom Invest wybuduje osiedle, które pomieści łącznie 300 lokali. I etap inwestycji obejmie 152 mieszkania i segmenty o powierzchni od 80 do 110 mkw.

Architektura i urbanistyka

Polska Jelitkowo nie dla inwestorów

schedule 21 stycznia 2022
Opr./edited by MR

Gdańsk przygotował miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla Jelitkowa. Projekt jest uzgodniony z wojewódzkim konserwatorem zabytków i nie uwzględnia udziału inwestorów prywatnych. Szacunkowy koszt rewitalizacji zabytkowej wioski rybackiej to około 16 mln zł.

Obiekty użyteczności publicznej

Polska Łódź czuje chemię

schedule 21 stycznia 2022
Opr./edited by JC

Politechnika Łódzka przystępuje do realizacji II etapu projektu Alchemium, nowej siedziby Wydziału Chemicznego. Uczelnia podpisała umowę na budowę trzech nowych gmachów, do której przeniosą się pracownicy naukowi oraz studenci.

Powierzchnie magazynowe i produkcyjne

Polska Po raz piąty dla K-Flex w Uniejowie

schedule 21 stycznia 2022
Opr./edited by AKL

Panattoni rozbudowuje kampus firmy K-Flex w Uniejowie. Po zrealizowaniu prawie 60 tys. mkw. w ramach czterech budynków, deweloper dostarczy 6,5 tys. mkw. Producent materiałów do izolacji termicznej i akustycznej w marcu skorzysta z 15-metrowego obiektu wysokiego składowania. W planach są kolejne etapy rozbudowy kompleksu w Uniejowie.

Biura i projekty wielofunkcyjne

Polska Ćwicz jak Beckham w Warsaw Trade Tower

schedule 21 stycznia 2022
Opr./edited by MR

W wieżowcu Warsaw Trade Tower na warszawskiej Woli w styczniu otworzy się studio fitness F45. To druga lokalizacja australijskiej sieci w Warszawie.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska I stacjonarnie, i online

schedule 21 stycznia 2022
Opr./edited by AKL

Pomimo post-pandemicznego triumfu e-commerce, klienci nie rezygnują z zakupów w sklepach stacjonarnych. Marki chcąc korzystać z synergii tych kanałów wdrażają innowacyjne formaty i konkurują o uwagę klientów technologią i dbałością o środowisko. Niezmiennie popularnością wśród inwestorów i deweloperów cieszą się parki handlowe i centra zakupów codziennych, analizują eksperci JLL.

Wydarzenia

Polska Paulina potrzebuje pomocy

schedule 20 stycznia 2022
Tomasz Cudowski
redaktor naczelny

Od kilku lat na każde swoje urodziny Paulina Krasnopolska organizowała zbiórkę na rzecz Fundacji Alivia, która walczy z rakiem. Dziś Paulina sama potrzebuje pomocy.

Powierzchnie magazynowe i produkcyjne

Niemcy Garbe buduje i czeka na najemców

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by MR

Garbe Industrial Real Estate kupiło działkę o powierzchni 56 tys. mkw. w Duisburgu w Nadrenii Północnej-Westfalii. Na terenie ma powstać park biznesowy o łącznej powierzchni najmu około 29 tys. mkw. Rozpoczęcie budowy zaplanowano na połowę tego roku. Koszt inwestycji to 40 mln euro.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska EDS Park Legnica w kolejnej fazie

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by JC

EDS Retail Park rusza z pracami budowlanymi II etapu obiektu w Legnicy. Całkowita powierzchnia parku handlowego wyniesie ponad 2 tys. mkw.

Rynek inwestycyjny i finansowy

Europa Środkowo-Wschodnia CTP pozyskuje kolejne miliony

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by MR

CTP wyemitowało kolejną transzę czteroletnich zielonych obligacji w wysokości 700 mln euro, w ramach programu obligacji średnioterminowych o łącznej wartości 8 mld euro. Całkowity popyt na emisję osiągnął około 1,3 mld euro.

Architektura i urbanistyka

Wielka Brytania Królewski projekt polskich architektów

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by MR

Krakowskie biuro projektowe Iliard Architecture & Interior Design przygotowało projekt rewitalizacji hotelu The Queens w Leeds w Wielkiej Brytanii. Pierwszy już zakończony etap prac renowacyjnych, wyceniono na 16 mln funtów. Zmiany objęły powierzchnię około 2,9 tys. mkw.

Biura i projekty wielofunkcyjne

Polska Żadnych barier w Warsaw Unit

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by JC

Warsaw Unit otrzymał certyfikat „Obiekt bez barier”, przyznawany przez Fundację Integracja. To potwierdzenie przystosowania budynku do potrzeb osób z niepełnosprawnościami lub ograniczoną mobilnością, rodziców z dziećmi i osób starszych.

Rynek inwestycyjny i finansowy

Polska Echo ma 40 mln euro

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by AKL

West 4 Business Hub I, biurowiec klasy A o powierzchni ponad 15,5 tys. mkw. został kupiony przez firmę inwestycyjno-deweloperską Solida Capital. Projekt Echo Investment, który w ubiegłym roku uzyskał pozwolenie na użytkowanie, został sprzedany za prawie 40 mln euro.

Powierzchnie magazynowe i produkcyjne

Polska Barbora wynajmuje u Panattoni

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by AKL

Spożywczy sklep online Barbora wynajął około 3 tys. mkw. powierzchni magazynowo-biurowej w Katowicach w budynku należącym do centrum logistycznego Park City Logistics Katowice I. Jest to kolejna lokalizacja firmy Barbora w Polsce.

Biura i projekty wielofunkcyjne

Polska Asseco u Cavatiny w Bielsku-Białej

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by MR

Asseco Poland wprowadza się do nowego biura w kompleksie Cavatina Hall w Bielsku-Białej. Polski producent oprogramowania wynajął ponad 440 mkw. na trzecim piętrze biurowca.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska Na Avii kupisz ekspresowo

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by JC

Kolejne dwa supermarkety Spar Express otwierają się w Poznaniu. Sklepy powstały na stacjach benzynowych Avia przy ul. Mieszka oraz Grunwaldzkiej. To kontynuacja współpracy obu marek, realizowana w ramach pilotażu w pięciu punktach.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska Galeria Tarnobrzeg z nowymi najemcami

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by AKL

Spółka Master Development Poland podpisała kolejne umowy na wynajem powierzchni w nowo powstającym centrum handlowym w Tarnobrzegu z markami należącymi do grupy LPP.

Zielone budownictwo

Polska Bardzo zielone Koszyki

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by AKL

Stołeczny food hall uzyskał aktualizację ekologicznego certyfikatu BREEAM do poziomu Excellent. Hala Koszyki, której włacicielem i zarządcą jest Globalworth, obejmuje łącznie ponad 22 tys. mkw. powierzchni.

Obiekty użyteczności publicznej

Polska Szpital WIM już otwarty

schedule 20 stycznia 2022
Opr./edited by JC

Strabag oddał do użytku filię Szpitala Wojskowego Instytutu Medycznego w Legionowie. Zakres prac obejmował budowę obiektu o pięciu kondygnacjach nadziemnych oraz podziemnej z parkingiem.

Najnowsze w Biura i projekty wielofunkcyjne

schedule 21 stycznia 2022

Ćwicz jak Beckham w Warsaw Trade Tower

W wieżowcu Warsaw Trade Tower na warszawskiej Woli w styczniu otworzy się studio fitness F45. To druga lokalizacja australijskiej sieci w Warszawie.

schedule 20 stycznia 2022

Żadnych barier w Warsaw Unit

Warsaw Unit otrzymał certyfikat „Obiekt bez barier”, przyznawany przez Fundację Integracja. To potwierdzenie przystosowania budynku do potrzeb osób z niepełnosprawnościami lub ograniczoną mobilnością, rodziców z dziećmi i osób starszych.

schedule 20 stycznia 2022

Asseco u Cavatiny w Bielsku-Białej

Asseco Poland wprowadza się do nowego biura w kompleksie Cavatina Hall w Bielsku-Białej. Polski producent oprogramowania wynajął ponad 440 mkw. na trzecim piętrze biurowca.

schedule 19 stycznia 2022

We Wrocławiu bardziej elastycznie

Rise.pl, polski operator przestrzeni elastycznych na wynajem, podpisał kolejną umowę najmu we Wrocławiu. Na powierzchni prawie 2,5 tys. mkw. w budynku City 2, zrealizowanym w ramach kompleksu City Forum, powstaną nowe biura serwisowane i przestrzenie coworkingowe. Właścicielem obiektu jest grupa Echo-Archicom.

schedule 18 stycznia 2022

Dacia One w nowych rękach

Paval Holding kupił zrealizowany w Bukareszcie przez firmę Atenor kompleks Dacia One. Wartość transakcji to około 50 mln euro.

schedule 18 stycznia 2022

Infinity coraz bliżej

Budowa biurowca Infinity we Wrocławiu wkracza w kluczowy etap realizacji. Generalny wykonawca, firma Eiffage Polska Budownictwo, zakończyła w styczniu płytę fundamentową. Ukończenie całej inwestycji zaplanowano na I kwartał 2023 roku. Budynek biurowy klasy A, powstający przy placu Jana Pawła II, zaoferuje łącznie prawie 22 tys. mkw. powierzchni najmu.

schedule 17 stycznia 2022

Stalowy biurowiec w Stalowej Woli

Budowa biurowca Urbi Ferro w Stalowe Woli wystartowała. Prace mają potrwać 17 miesięcy. To pierwszy budynek biurowy klasy A w mieście i pierwsza realizacja w ramach Programu Fabryka.

schedule 17 stycznia 2022

Ocean wita Pratię

Sieć ośrodków badań klinicznych Pratia otworzy swoją placówkę medyczną w oddanym już do użytku budynku kompleksu Ocean Office Park w Krakowie. Za inwestycję biurowo-usługową odpowiada Cavatina Holding.

schedule 14 stycznia 2022

Na fitness do Widzewskiej Manufaktury

Sieć fitness otworzy klub w rewitalizowanym przez Cavatinę Holding kompleksie WIMA Widzewska Manufaktura. Sieć FitFabric, będąca częścią giełdowej grupy Benefit Systems, z początkiem 2023 roku zajmie cały budynek D, zlokalizowany od strony al. Piłsudskiego w Łodzi.

schedule 14 stycznia 2022

Rok 2022 jeszcze bardziej flex

W 2022 roku czekają nas kolejne zmiany na rynkach biurowych. Gospodarka współdzielenia oraz cyfryzacja napędzają rewolucję w branży, a adaptacja hybrydowych modeli pracy działa jak impuls do kolejnych modyfikacji. To tylko niektóre wnioski z trzeciej edycji raportu rynkowego New Work, Flex Office Solutions post pandemic 2022, który właśnie się ukazał.

schedule 13 stycznia 2022

Axalta z Centrum w Łodzi

Axalta Coatings Systems Poland, dostawca lakierów ciekłych i proszkowych, otwiera w Łodzi swoje Centrum Usług Wspólnych. Firma wynajęła około 570 mkw. w biurowcu Opera Park.

schedule 13 stycznia 2022

Zrekrutują w Global Office Park

Michael Page dołączy do najemców powstającego w Katowicach kompleksu Global Office Park. Inwestycja mixed-use, należąca do Cavatiny Holding, ma być oddana do użytku w połowie 2022 roku.

schedule 13 stycznia 2022

Druid się przeprowadza

Firma Druid AI wybrała na nową siedzibę budynek Opera Center I. Obiekt znajduje się w centrum Bukaresztu i należy do CA Immo.

schedule 12 stycznia 2022

Pracodawcy nie zaoszczędzili na pracy zdalnej

Niemal wszyscy europejscy pracownicy biurowi pracowali w zeszłym roku z domu, jednak puste stanowiska pracy nie doprowadziły do zmniejszenia wydatków, które firmy musiałyby ponieść w przypadku pełnego obłożenia biura – wynika z raportu „Occupier Cost Index” firmy Colliers. 

schedule 11 stycznia 2022

CA Immo podpisuje zielone umowy

CA Immo zawarło dwie długoterminowe umowy najmu na około 6,2 tys. mkw. powierzchni biurowej w projekcie Grasblau w Berlinie. Najemcami są Zeit Digital (około 3,9 tys. mkw.) oraz firma z sektora usług finansowych (około 2,3 tys. mkw.).

schedule 11 stycznia 2022

MoneyGram się nie wyprowadza

MoneyGram, firma działająca w sektorze mobilnych płatności P2P, zdecydowała się pozostać w Konstruktorska Business Center w Warszawie na kolejne pięć lat. Firma przedłużyła umowę najmu ponad 2,7 tys. mkw. powierzchni biurowej, zlokalizowanej na szóstym piętrze budynku należącego do Golden Star Group.

schedule 11 stycznia 2022

Nowi najemcy w stolicy

Kancelaria Brochocki pośredniczyła w wynajmie kolejnych powierzchni biurowych w Warszawie.

schedule 10 stycznia 2022

Rowerem na Ostrobramską 86

Firma Kross wprowadzi się do budynku biurowego na warszawskiej Pradze Południe – Ostrobramska 86. Producent rowerów otworzy swój salon na parterze biurowca.

schedule 10 stycznia 2022

Islandia rozgościła się w Łodzi

Marel, islandzka firma obecna w ponad 30 krajach, otwiera pierwsze w Polsce centrum usług wspólnych. Przedsiębiorstwo działające w branży przetwarzania żywności zajmie około 1 tys. mkw. przestrzeni biurowej w łódzkiej Bramie Miasta, inwestycji Skanski.

schedule 04 stycznia 2022

Aon zostaje w Krakowie

Firma doradcza Aon, zajmująca się rozwiązaniami z zakresu ryzyka i świadczeniami zdrowotnymi dla pracowników, postanowiła pozostać na dłużej w kompleksie biurowym Enterprise Park w Krakowie, w którym zajmuje ponad 11,3 tys. mkw.

Kategorie