EN

Polska Czas aktualizacji strategii

Biura i projekty wielofunkcyjne
Eksperci JLL podsumowali rok 2023 na regionalnych rynkach biurowych. Deweloperzy dostarczyli łącznie około 280 tys. mkw. powierzchni biurowej, co jest nadal wysokim wynikiem ery postpandemicznej, niemniej, sytuacja zmieni się w kolejnych latach, gdy zrealizują się prognozy nowej podaży.

Według danych JLL, nowa podaż w 2024 roku wyniesie około 128,5 tys. mkw., a w 2025 roku 153,5 tys. mkw. Będzie to o ponad dwie trzecie mniej niż w latach przed 2020 rokiem. Projekty w budowie, według stanu na grudzień 2023 roku, miały łącznie ponad 280 tys. mkw. planowanej powierzchni. Jest to naturalna reakcja ze strony wielu deweloperów, którzy zaczęli weryfikować swoje plany względem zapotrzebowania najemców na rynku i nadpodaży w wielu polskich miastach. Pod koniec 2023 roku nie rozpoczęto żadnej nowej budowy w miastach regionalnych. Deweloperzy skupiają się na inwestycjach, których realizację już rozpoczęto. Aktywność budowlana koncentruje się na rynkach we Wrocławiu, Katowicach i Trójmieście, gdzie w budowie było odpowiednio 55 tys. mkw., 48,7 tys. mkw. oraz 47,3 tys. mkw.

W ciągu całego roku 2023 czynsze za powierzchnie biurowe najlepszej jakości w głównych polskich miastach regionalnych utrzymały się na stabilnym poziomie 11-17 euro/mkw. za miesiąc.

Najemcy, w obliczu wysokich kosztów relokacji i aranżacji wnętrz, jak i niepewnej sytuacji gospodarczej, w znacznej mierze odnawiali aktualnie trwające umowy. Renegocjacje obowiązujących umów najmu w ciągu 2023 roku stanowiły 42 proc. ogółu transakcji, a największą popularnością najemców cieszyły się powierzchnie w obiektach w wieku od trzech do dziesięciu lat.

Wysoka nowa podaż na rynkach regionalnych wpłynęła na dalszy przyrost powierzchni niewynajętej. W grudniu 2023 roku współczynnik pustostanów wyniósł łącznie 17,5 proc., choć w wybranych miastach był on znacznie wyższy, m.in. w Katowicach (21,5 proc.), w Łodzi (20,3 proc.) i w Krakowie (19,8 proc.). Rynek będzie potrzebował minimum trzech lat na wchłonięcie tej powierzchni i powrót do większej równowagi. Nie oznacza to jednak, że nawet w gorszym otoczeniu rynkowym, nie ma inwestycji biurowych, które odniosły sukces pod kątem komercjalizacji – komentuje Mateusz Polkowski, head of Research & Consultancy.

W polskich miastach regionalnych aktywność na rynku najmu była stosunkowo równomierna przez cały rok 2023, choć w II połowie pojawiła się większa dynamika. Wynikiem tego jest całkowity popyt wynoszący 750 tys. mkw., większy o około 127 tys. mkw. w stosunku do 2022 roku i rekordowy w historii rynku. Warto podkreślić, że 219 tys. mkw. zostało wynajęte w samym IV kwartale. Najwyższe wolumeny wynajętej powierzchni odnotowano w ciągu minionego roku w Krakowie (27 proc. całkowitego popytu), Wrocławiu (22 proc.) i Trójmieście (20 proc.). Taki stan jest bezpośrednio związany z największą dostępnością najlepszej jakości oferty na ww. rynkach, w tym w budynkach nie starszych niż pięć lat.

Główne rynki regionalne w Polsce w 2023 roku były najpopularniejsze pośród firm z sektora IT, który jest odpowiedzialny za ponad 27 proc. popytu - to ok. 203,5 tys. mkw. wynajętej powierzchni, głównie w Krakowie i Trójmieście. Kolejnymi wiodącymi sektorami wśród najemców były usługi profesjonalne (15 proc.) oraz produkcja (13 proc.). Szacujemy, że większość najemców reprezentował szeroko pojęty sektor BPO/SSC, który wykreował ok. 53.5 proc. popytu – tłumaczy Karol Patynowski, head of Regional Markets, Tenant Representation.

Na koniec 2023 roku całkowite zasoby w miastach regionalnych wyniosły 6,68 mln mkw.

Aktywność deweloperów, choć na zmniejszonym poziomie, pozwoliła na zwiększenie oferty nowoczesnych biur o około 280 tys. mkw. w skali całego roku (w porównaniu do 405 tys. mkw. na koniec grudnia 2022 roku). Niemniej, zgodnie z prognozami, od 2024 roku nastąpi znaczące ograniczenie nowej podaży na rynkach regionalnych, tj. o ponad dwie trzecie w stosunku do stanu sprzed roku 2020. Kraków i Wrocław niezmiennie pozostają liderami rozwoju rynków – zasoby wzrosły na nich o odpowiednio 97 tys. mkw. i 76 tys. mkw. w analizowanym okresie. Największymi oddanymi do użytkowania projektami były m.in.: Ocean Office Park B (28,6 tys. mkw., Kraków), Craft (26,7 tys. mkw., Katowice) oraz Nowy Rynek E (25,1 tys. mkw., Poznań) – dodaje Mateusz Polkowski.

Rynek inwestycji biurowych pozostawał stonowany przez cały 2023 rok. W IV kwartale inwestorzy wydali w tym segmencie około 151 mln euro, co podniosło całoroczne obroty do poziomu przekraczającego 427 mln euro. Oznacza to spadek o 80 proc. w porównaniu z rokiem 2022, kiedy to rynek był świadkiem zakończenia rekordowej sprzedaży Warsaw Hub. Jest to też najniższy wynik od 2009 roku. Prawie wszystkie transakcje nabycia nieruchomości biurowych w 2023 roku dotyczyły nieruchomości warszawskich. Jedynym nowoczesnym projektem biurowym sprzedanym w miastach regionalnych był krakowski Onyx.

Najbardziej znaczącymi transakcjami była sprzedaż Mokotów Nova, Wola Retro i My Place II. Dwa ostatnie aktywa zostały zakupione przez inwestorów z Europy Środkowo-Wschodniej, którzy znacząco zwiększyli swoją obecność na polskim rynku inwestycyjnym.

Pomimo osłabionej aktywności, sektor biurowy przyciągnął również zainteresowanie nowych graczy rynkowych. Kompleks biurowy Celebro, którego największym najemcą jest Avon, został kupiony przez Eika Real Estate Fund od White Stone, co było pierwszą transakcją litewskiego inwestora w Polsce. Część nabytego budynku została zaadaptowana na centrum badań klinicznych firmy Pratia należącej do Grupy Neuca – jednej z największych firm farmaceutycznych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej – komentuje Marcin Sulewski, head of Office Investment, JLL.

Ostatnie nowości

Rynek inwestycyjny i finansowy

Niemcy Panattoni Park Voerde zmienia właściciela

schedule 19 kwietnia 2024
Opr./edited by ANZ

Panattoni sfinalizowało transakcję sprzedaży w Niemczech. Spółka Clarion Partners Europe nabyła centrum logistyczne w pobliżu Duisburga za 75 mln euro.

Materiał partnera

Polska Excellent Fern w Off Piotrkowska

schedule 04 kwietnia 2024
Eurobuild CEE

Ruszyła intensywna komercjalizacja wielofunkcyjnego budynku Fern powstającego w Off Piotrkowska Center. Nowoczesny budynek, którego realizacja rozpocznie się na przełomie 2024/2025, oferuje 4,7 tys. mkw. powierzchni usługowej i 2,7 tys. mkw. powierzchni biurowej.

ESG

Polska Niskoemisyjny cykl życia u MDC²

schedule 19 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

Analiza cyklu życia przeprowadzona przez PM Services wykazała, że MDC² Park Łódź South redukuje ilość wbudowanego węgla o 49 proc. w porównaniu do średniej krajowej.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska Intermarché lubi Zieloną Górę

schedule 19 kwietnia 2024
Opr./edited by ANZ

Sieć supermarketów spożywczych Intermarché otworzyła drugi punkt sprzedaży w Zielonej Górze. Właścicielem sklepu jest Marcin Rusiniak. Sieć zapowiada kolejne otwarcie w mieście jeszcze w maju tego roku.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska Castorama jest Smart w Grójcu

schedule 19 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

Castorama otworzyła swój 103. sklep w Polsce. Placówka w kompaktowym koncepcie Smart mieści się w centrum handlowym Dekada, przy ul. Armii Krajowej w Grójcu.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska Rzut oka na Supersam

schedule 19 kwietnia 2024
Opr./edited by JC

W katowickim Supersamie swój salon otworzy Kodano Optyk. W jego asortymencie klienci znajdą okulary przeciwsłoneczne i korekcyjne oraz soczewki kontaktowe.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska House w Koronie

schedule 19 kwietnia 2024
Opr./edited by JC

Do grona najemców wrocławskiego centrum handlowego Korona dołączyła marka House. Oferta sieci skierowana jest głównie do młodzieży i obejmuje odzież, obuwie i akcesoria.

ESG

Polska Siłownia dla mózgu

schedule 19 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

Ingka Centres otwiera w zarządzanych przez siebie centrach nowe, interaktywne przestrzenie ‒ Umysłową Siłkę. Siłka oferuje różnorodne aktywności poprawiające sprawność umysłową, by efektywniej przetwarzać i zapamiętywać informacje.

Biura i projekty wielofunkcyjne

Polska Biurowa mapa Krakowa

schedule 19 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

Całkowite zasoby powierzchni biurowej w Krakowie na koniec 2023 roku wynosiły 1,75 mln mkw., z czego 1,45 mln mkw. to budynki klasy A, 288 tys. mkw. budynków klasy B oraz 10 tys. mkw. budynków klasy C - wynika z raportu Brookfield Partners ,,Office Market Pulse”.

Biura i projekty wielofunkcyjne

Czechy Biurowiec wśród zieleni

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by ANZ

Grupa Passerinvest oddała do użytku biurowiec Roztyly Plaza. Obiekt znajduje się w dzielnicy Praga 11, tuż obok stacji metra Roztyly C. To pierwszy nowo otwarty budynek biurowy w Pradze w 2024 roku.

Biura i projekty wielofunkcyjne

Polska Więcej pustostanów we Wrocławiu

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

Według raportu firmy doradczej Brookfield Partners całkowite zasoby powierzchni biurowej we Wrocławiu na koniec 2023 roku wynosiły 1,49 mln mkw., z czego 1,15 mln mkw. to budynki klasy A, 331 tys. mkw. – budynki klasy B, a 12 tys. mkw. to obiekty klasy C.

Rynek inwestycyjny i finansowy

Estonia Fundusz z mniejszym portfelem

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

East Capital Real Estate sfinalizował sprzedaż dwóch nieruchomości z portfela funduszu East Capital Baltic Property - budynku produkcyjnego w Maardu i obiektu handlowego Jewe Mööblimaja w Jõhvi.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska Kolejne miasto na Karuzeli

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by JC

Karuzela Świebodzin powitała pierwszych klientów. Na łącznej powierzchni 15 tys. mkw. znajduje się blisko 20 sklepów, w większości należących do sieci debiutujących w mieście.

Powierzchnie magazynowe i produkcyjne

Niemcy Wybudują spekulacyjnie pod Kolonią

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

Blackbrook w ramach joint venture z Trammel Crow Company zrealizuje spekulacyjny projekt logistyczny w Kerpen w rejonie Ren-Ruhra. Inwestycja będzie się składać z dwóch budynków o łącznej powierzchni 28 tys. mkw.

Rynek mieszkaniowy

Polska Reymont w Przystani

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

Archicom rozpoczyna sprzedaż I etapu inwestycji Przystań Reymonta. Osiedle powstaje blisko centrum Wrocławia, nad brzegiem Odry i z widokiem na tereny zielone.

ESG

Polska Kreo sięga po BREEAM Outstanding

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

Kreo, krakowski projekt Ghelamco, uzyskał certyfikację BREEAM na poziomie Outstanding. Biurowiec ma również precertyfikat WELL i Green Building Standard, jest także w procesie certyfikacji Smart Score, Wired Score oraz „Obiekt bez barier”.

Budownictwo

Polska Wmurowali kamień pod cyberpoligon

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

Na terenie Wydziału Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie wmurowano kamień węgielny pod budowę Centrum Innowacji i Cyberbezpieczeństwa WAT. Kontrakt generalnego wykonawcy, firmy Unibep ma wartość około 163 mln zł netto.

Powierzchnie handlowe i rozrywkowe

Polska Słodko w Manufakturze

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by ANZ

Do grona najemców w łódzkiej Manufakturze dołączyła sieć Candy Pop, oferująca słodycze, napoje i przekąski z całego świata. To czwarty w Polsce i pierwszy w łódzkim regionie sklep marki.

Grunty inwestycyjne

Niemcy Kupili działkę do pary

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by JC

Garbe Industrial Real Estate kupiło kolejną działkę w niemieckim Rüdenhausen. Hamburski deweloper planuje na tym terenie budowę centrum logistycznego o łącznej powierzchni około 19,2 tys. mkw.

Rynek inwestycyjny i finansowy

Rumunia Mieszkania, biura i hotele

schedule 18 kwietnia 2024
Opr./edited by MR

One United Properties przedstawiło swoją strategię na najbliższe lata. W planach do 2030 roku jest potrojenie oferty mieszkaniowej, rozwijanie działalności w sektorze komercyjnym i budowa hoteli w Bukareszcie we współpracy z globalnymi markami.

Najnowsze w Biura i projekty wielofunkcyjne

schedule 19 kwietnia 2024

Biurowa mapa Krakowa

Całkowite zasoby powierzchni biurowej w Krakowie na koniec 2023 roku wynosiły 1,75 mln mkw., z czego 1,45 mln mkw. to budynki klasy A, 288 tys. mkw. budynków klasy B oraz 10 tys. mkw. budynków klasy C - wynika z raportu Brookfield Partners ,,Office Market Pulse”.

schedule 18 kwietnia 2024

Biurowiec wśród zieleni

Grupa Passerinvest oddała do użytku biurowiec Roztyly Plaza. Obiekt znajduje się w dzielnicy Praga 11, tuż obok stacji metra Roztyly C. To pierwszy nowo otwarty budynek biurowy w Pradze w 2024 roku.

schedule 18 kwietnia 2024

Więcej pustostanów we Wrocławiu

Według raportu firmy doradczej Brookfield Partners całkowite zasoby powierzchni biurowej we Wrocławiu na koniec 2023 roku wynosiły 1,49 mln mkw., z czego 1,15 mln mkw. to budynki klasy A, 331 tys. mkw. – budynki klasy B, a 12 tys. mkw. to obiekty klasy C.

schedule 17 kwietnia 2024

Pierwszy kwartał, cztery projekty

Na koniec marca 2024 roku zasoby nowoczesnej powierzchni biurowej w Warszawie wyniosły niemal 6 mln 245 tys. mkw. - wynika z danych zebranych przez PINK.

schedule 16 kwietnia 2024

Wszystkie piętra The Bridge

Konstrukcja wieżowca The Bridge na warszawskiej Woli osiągnęła swoją ostateczną wysokość, czyli 174 m. Budowniczowie właśnie ukończyli ostatnią kondygnację techniczną. Trwają prace instalacyjne i wykończeniowe wewnątrz obiektu oraz montaż elewacji.

schedule 16 kwietnia 2024

Nowy Rynek dla funduszy

Santander Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych przenosi swoją poznańską siedzibę do realizowanego przez Skanskę kompleksu Nowy Rynek. Najemca zajmie blisko 900 mkw. powierzchni w budynku E.

schedule 15 kwietnia 2024

Fleksy w Cube Flex

W gdańskim kompleksie biurowym Cube Office Park na powierzchni 800 mkw. powstały nowe biura serwisowane Cube Flex. Połowa dostępnej przestrzeni została już wynajęta.

schedule 15 kwietnia 2024

Change jednak bez zmian

Change of Scandinavia, producent i dystrybutor bielizny i strojów kąpielowych, podjął decyzję o przedłużeniu umowy najmu niemal 800 mkw. w budynku Żeligowskiego II. Obiekt wchodzi w skład łódzkiego kompleksu biurowego Business House.

schedule 12 kwietnia 2024

Nowości w Offercie

Oferta handlowa kompleksu Off Piotrkowska Center poszerzyła się o cztery kolejne marki. Również do grona najemców biurowej części kompleksu dołączyła nowa firma.

schedule 12 kwietnia 2024

Sphinx wraca do Gliwic

W Gliwicach w kompleksie biurowo-handlowym DL Prime przy ul. Piwnej zaczęła działać restauracja Sphinx.

schedule 10 kwietnia 2024

Sikora ma miejsce w Dyrekcji

Pracownia Sikora Wnętrza została nowym najemcą w budynku Dyrekcja w Gdańsku. Historyczny obiekt jest teraz w pełni skomercjalizowany.

schedule 09 kwietnia 2024

Wielki biznes w Bułgarii

W ciągu ostatnich 12 miesięcy w kompleksie biurowym Business Park Sofia podpisano nowe i odnowione umowy najmu na łączną powierzchnię 30 tys. mkw. 

schedule 09 kwietnia 2024

Cisza w Business Linku

Sieć Business Link otworzyła drugą lokalizację w stolicy, w biurowcu Studio B na warszawskiej Woli. Operator elastycznych biur premium udostępni przyszłym najemcom blisko 2,9 tys. mkw. powierzchni.

schedule 08 kwietnia 2024

Tertio Ponte już gotowy

We Włocławku oficjalnie otwarto budowany w ramach Programu Fabryka budynek Tertio Ponte. Pierwszy biurowiec klasy A w tym mieście oferuje około 5 tys. mkw. powierzchni biurowej.

schedule 08 kwietnia 2024

Śródziemnomorskie i węgierskie pyszności

W kompleksie H2Offices w Budapeszcie otworzyła się restauracja Gourmenza. Lokal ma 690 mkw. powierzchni, dysponuje też tarasem o powierzchni 123 mkw.

schedule 08 kwietnia 2024

Rynek pozostaje płynny i elastyczny

Sektor biurowy w Bukareszcie wykazał w I kwartale 2024 pozytywne wahania pod względem całkowitej aktywności leasingowej, osiągając poziom o 71 proc. wyższy niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.

schedule 05 kwietnia 2024

Kamień węgielny pod Boosterem

LemonTree we współpracy z Commercecon położyło kamień węgielny pod projektem Booster Zabrze – inwestycją mix use, która docelowo zaoferuje ponad 100 tys. mkw. powierzchni usługowej, logistycznej i biurowej, otoczonej terenami zielonymi dostępnymi zarówno dla najemców, jak i okolicznych mieszkańców.

schedule 03 kwietnia 2024

Hop do nowej siedziby

Do grona najemców biurowca Hop, należącego do portfolio Syrena Real Estate, dołączyła firma Atas. Dotychczasową umowę najmu przedłużyła również firma ERM.

schedule 03 kwietnia 2024

Przedszkolaki w The Park Kraków

Do grona najemców kompleksu The Park Kraków dołącza przedszkole Maple Bear. Sieć edukacyjna pod kanadyjskim szyldem zajmie ok. 650 mkw. powierzchni na parterze budynku B2. Placówka rozpocznie działalność 1 września.

schedule 03 kwietnia 2024

Business Link wprowadzi się do Nowego Rynku

Nowy Business Link powstanie w poznańskim kompleksie biurowym Nowy Rynek. Operator powierzchni biurowej premium kontynuuje tym samym ekspansję w biurowcach Skanska. Oddanie lokalizacji do użytku zaplanowano na listopad 2024 roku.

Wydanie 4 (287) kwiecień 2024

Ostatnie komentarze

Kategorie