CEE Boom na technologie obronne napędza inwestycje

Europejski sektor obronny przechodzi głęboką transformację – od tradycyjnej produkcji ciężkiego sprzętu wojskowego w kierunku zaawansowanych technologii, takich jak drony, systemy autonomiczne, cyberbezpieczeństwo oraz rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji.

Zbliża się koniec maja, a to w programie SAFE kluczowy moment dla podpisywania przez Polskę indywidualnych kontraktów zbrojeniowych oraz ostateczny termin na samodzielne zakupy sprzętu przed przejściem UE w tryb zamówień wspólnych.

Unijna inicjatywa ReArm Europe / Readiness 2030 zakłada mobilizację nawet 800 mld euro na wzmocnienie europejskiej bazy obronnej i technologicznej. Coraz większa część tych środków trafia do sektora defence tech – firm rozwijających rozwiązania o podwójnym zastosowaniu (dual-use), wykorzystywane zarówno w obszarze militarnym, jak i cywilnym. Według danych Dealroom wartość inwestycji funduszy venture capital w europejskie start‑upy obronne i okołobronne osiągnęła w 2025 roku około 2,3 mld euro, co oznacza wzrost o 130 proc. rok do roku.

Polska w europejskim ekosystemie defence tech

Autorzy raportu zidentyfikowali 38 kluczowych klastrów defence tech w Europie oraz sklasyfikowali kraje według ich roli w nowym ekosystemie obronnym, dzieląc je na trzy grupy. Pierwszą grupę stanowią liderzy europejskiego defence tech – m.in. Wielka Brytania, Niemcy, Francja i Turcja – dysponujący rozbudowaną bazą przemysłową, silnym wsparciem państwa oraz dostępem do kapitału i zaawansowanych programów badawczo‑rozwojowych.

Do drugiej grupy zaliczono Polskę, obok Szwecji, Włoch, Hiszpanii i Norwegii, jako rynki o wysokim stopniu specjalizacji technologicznej, często skoncentrowane wokół konkretnych segmentów, takich jak lotnictwo, systemy bezzałogowe, cyberbezpieczeństwo czy zaawansowana produkcja przemysłowa. Trzecią grupę tworzą Finlandia, Estonia i Ukraina, określane jako rynki dynamicznie rosnące, które w krótkim czasie zbudowały kompetencje w obszarze nowoczesnych technologii obronnych – w tym dronów, systemów autonomicznych, cyberbezpieczeństwa i sztucznej inteligencji. Autorzy raportu zwracają szczególną uwagę na Ukrainę jako jeden z najszybciej rozwijających się ekosystemów defence tech w Europie, kształtowany bezpośrednio przez doświadczenia pola walki.

Na tle regionu EMEA Polska wyróżnia się zróżnicowaną strukturą klastrów obronnych. Warszawa pełni funkcję centrum koordynacji rządowej i instytucjonalnej, Rzeszów jest jednym z najważniejszych w Europie hubów lotniczo‑aerospace’owych, natomiast Górny Śląsk odpowiada za ciężką produkcję przemysłową dla sektora zbrojeniowego. Taki układ sprzyja zarówno rozwojowi tradycyjnych zakładów produkcyjnych, jak i nowoczesnych firm technologicznych.

Nowe potrzeby nieruchomościowe sektora obronnego

Autorzy raportu podkreślają, że zarówno kapitał publiczny, jak i prywatny coraz częściej omija tradycyjne ośrodki ciężkiego przemysłu zbrojeniowego, kierując się do hubów technologicznych, gdzie kluczowe znaczenie mają dostęp do talentów, zaplecze R&D, kapitał wysokiego ryzyka oraz współpraca z uczelniami i start‑upami. Analizy McKinsey potwierdzają, że w latach 2021-2024 wartość inwestycji venture capital w europejskie start‑upy defence tech wzrosła o ponad 500 proc., osiągając w 2025 roku poziom około 2,3 mld euro.

Zmiana strukturalna sektora przekłada się bezpośrednio na rynek nieruchomości. W miejsce klasycznych biur i ciężkich zakładów przemysłowych rośnie zapotrzebowanie na bezpieczne, hybrydowe przestrzenie łączące biura, laboratoria, elastyczne powierzchnie typu flex, lekką produkcję oraz infrastrukturę testową (test ranges). Defence tech sprzyja także dywersyfikacji geograficznej – nowe firmy nie są już związane wyłącznie z bazami wojskowymi, lecz lokują się tam, gdzie dostępny jest kapitał, know-how oraz infrastruktura innowacyjna.

Polska ma dziś realną szansę, aby stać się jednym z kluczowych hubów defence tech w Europie Środkowo‑Wschodniej. Łączymy zaplecze przemysłowe z rosnącym ekosystemem technologicznym i coraz większym zainteresowaniem inwestorów zagranicznych. Na tle regionu EMEA jesteśmy przykładem rynku, który potrafi skutecznie wykorzystać geopolityczne i technologiczne megatrendy – komentuje Dominika Jędrak, dyrektor działu Market Insight w firmie Colliers.

Polska jest coraz bardziej widoczna na mapie bezpośrednich inwestycji zagranicznych (FDI) w sektorze Space & Defence, szczególnie w kontekście Europy Środkowo‑Wschodniej. Według Colliers dalszy napływ kapitału zagranicznego oraz przesunięcie akcentów z platform obronnych na technologie oparte na danych i oprogramowaniu będą w kolejnych latach wzmacniać znaczenie takich rynków jak Polska – zarówno w obszarze innowacji, jak i nieruchomości dedykowanych sektorowi obronnemu.

Z perspektywy makroekonomicznej sektor obronny przestaje być wyłącznie kosztem, a coraz częściej działa jako impuls rozwojowy dla gospodarki. Inwestycje w defence tech wspierają innowacyjność, produktywność i odporność Europy, a w przypadku Polski mogą dodatkowo przyspieszać modernizację przemysłu oraz umacniać pozycję kraju w regionalnych łańcuchach produkcji i dostaw – podkreśla Grzegorz Sielewicz, główny ekonomista Colliers na region Europy Środkowo‑Wschodniej.

Obserwujemy w Europie wyraźne przyspieszenie działań wspierających rozwój przemysłu obronnego i kluczowych technologii. To odpowiedź na zmieniające się otoczenie geopolityczne oraz potrzebę budowania bardziej odpornych łańcuchów dostaw. Polska wpisuje się w ten trend, wzmacniając atrakcyjność inwestycyjną także dzięki rozwojowi instrumentów pomocy publicznej.

Rozszerzenie programu Polska Strefa Inwestycji na sektor obronny znacząco wzmacnia ofertę inwestycyjną kraju. W połączeniu z planowanym objęciem tej branży programem grantów rządowych oznacza to budowę kompleksowego i przewidywalnego otoczenia dla projektów strategicznych. Dla inwestorów istotne jest, że Polska oferuje zarówno solidne fundamenty przemysłowe, jak i zachęty inwestycyjne. Dostępność wsparcia publicznego zwiększa konkurencyjność Polski w przyciąganiu inwestycji związanych z bezpieczeństwem i odpornością gospodarczą Europy – podkreśla Jan Kamoji-Czapiński, dyrektor działu Incentives Advisory w Colliers, ekspert w zakresie doradztwa lokalizacyjnego i zachęt inwestycyjnych.