Polska Komisja Europejska stawia na polskie centra danych

Wprowadzenie unijnego projektu CADA to punkt zwrotny dla polskiego rynku nowych technologii, który zyskał narzędzia do walki o miano europejskiego lidera cyfryzacji.

Stoimy przed dużą transformacją: Polska jest największym energetycznym placem budowy w Europie, a unijne plany jasno pokazują, że ten proces musi iść w parze z cyfryzacją. Bez własnych gigawatów mocy nie ma mowy o suwerennej sztucznej inteligencji czy silnej gospodarce odpornej na kryzysy. Projekt regulacji CADA to dla nas sygnał, że Bruksela dostrzega ten strategiczny styk technologii i energii - wyjaśnia Piotr Kowalski, dyrektor zarządzający polskiego związku centrów danych (PLDCA).

Odejście od starych hubów

Do tej pory europejska infrastruktura cyfrowa koncentrowała się wokół tzw. rynków FLAP-D (Frankfurt, Londyn, Amsterdam, Paryż, Dublin). Komisja Europejska oficjalnie postuluje jednak decentralizację i bardziej zrównoważone geograficznie rozmieszczenie mocy obliczeniowych.

W unijnych dokumentach to właśnie Polska - obok Hiszpanii, Włoch i krajów nordyckich - została wskazana jako nowy hotspot, skupiający rosnący popyt na inwestycje cyfrowe.

Oficjalne wskazanie Polski w unijnych dokumentach tej rangi to silny sygnał dla naszego rynku. Potwierdza, że nasz kraj posiada unikalne warunki geopolityczne i gospodarcze do budowy regionalnego zaplecza dla systemów sztucznej inteligencji - komentuje Piotr Kowalski.

Koniec z biurokracją

Projekt CADA nakłada na państwa członkowskie obowiązek wyznaczenia Stref Przyspieszonego Rozwoju Centrów Danych (Data Centre Acceleration Zones). Przy ich lokowaniu kluczowy będzie dostęp do energii, łączności oraz potencjał terenów poprzemysłowych. Sama biurokracja zostanie drastycznie ograniczona dzięki dwóm nowym rozwiązaniom:

• Jedno Okienko (Single Information Point): Zintegrowany punkt koordynujący cały proces inwestycyjny – od planowania i kwestii środowiskowych, aż po przyłącza energetyczne i wodne.
• Maksymalnie 12 miesięcy na decyzję: Inwestycje zlokalizowane w wyznaczonych strefach otrzymają gwarancję, że wydanie kluczowych pozwoleń zajmie najwyżej rok od złożenia kompletnego wniosku.

Rewolucja w energetyce

Dostęp do prądu to największe wyzwanie dla branży data center. Unia planuje odejść od obowiązującej zasady „kto pierwszy, ten lepszy” przy rezerwacji mocy przyłączeniowych. Priorytet zyskają te projekty, które są na zaawansowanym etapie i gwarantują szybką realizację.

Zastosowanie znajdzie także mechanizm „use-it-or-lose-it” (używaj lub trać), który uniemożliwi sztuczne blokowanie przepustowości sieci przez zamrożone inwestycje. W dobie transformacji polskiego systemu elektroenergetycznego rozwiązania te mają kluczowe znaczenie dla usprawnienia przyłączeń nowych obiektów cyfrowych.

Miliardy na rozwój i nowe wymogi środowiskowe

Najbardziej innowacyjne projekty otrzymają status „Strategicznych Projektów Centrów Danych”. Wiąże się to z przyznaniem unijnego „znaku konkurencyjności”, otwierającego drogę do wsparcia z Europejskiego Funduszu Konkurencyjności i dedykowanej pomocy publicznej.

Otrzymanie środków będzie jednak uwarunkowane rygorystycznymi standardami. Nowy system certyfikacji (planowany na lata 2026/2027) oprócz efektywności energetycznej będzie drobiazgowo badał wydajność wodną obiektów oraz ich zdolność do elastycznej współpracy z siecią elektroenergetyczną.

"Dotychczas procedury związane z planowaniem przestrzennym czy pozyskiwaniem warunków przyłączenia do sieci potrafiły trwać w Polsce dość długo, co powstrzymywało część kapitału. Unijny wymóg skrócenia tego procesu do 12 miesięcy to doskonały wzorzec, który może pozytywnie wpłynąć na krajowe ustawodawstwo i wydatnie przyspieszyć urzędowe procedury" - podsumowuje dyrektor PLDCA.