Region CEE Jak wrócić do biura w dobrej kondycji?

Jakie są najważniejsze wnioski, które można wyciągnąć po trzecim badaniu? Czy zaobserwowaliście jakąś zmianę trendów w postrzeganiu home office i pracy hybrydowej w porównaniu z poprzednimi edycjami?

Karolina Radziszewska, wiceprezeska ds. HR i administracji, spółka biurowa Skanska w regionie CEE: - Na przestrzeni ostatnich miesięcy niektóre z trendów zmieniły się, natomiast inne wręcz utrwaliły. Kluczowa zmiana zaszła w postrzeganiu home office przez pracowników. Początkowo praca z domu nie została przyjęta entuzjastycznie, głównie przez to, że została nagle narzucona i nikt nie był do niej przygotowany. Widać jednak, że w miarę upływu czasu ludzie zaczęli oswajać się z nową sytuacją, a ich postawy ewoluowały. Najnowsze wyniki badania pokazują, że pracownicy coraz lepiej łączą home office z życiem prywatnym. Wiedzą, jak postępować i jak zarządzać swoim czasem, aby czerpać z tej formy korzyści. O ile rok temu większość pracowników twierdziła, że praca głównie z domu utrudnia im utrzymanie równowagi pomiędzy życiem prywatnym a zawodowym, o tyle w tym roku te proporcje się zmieniły i już około 55% respondentów twierdzi, że praca z domu pomaga im w utrzymaniu tej równowagi. Pomimo tego, że pracownicy zaczęli skuteczniej zarządzać swoim work-life balance – być może dlatego, że przyzwyczaili się do sytuacji i wypracowali zastępczą rutynę – nie należy zapominać, że biuro pełni trzy ważne role: integracyjną, kulturotwórczą i sprzyjającą budowaniu zespołu. Dlatego pracodawcom powinno zależeć na tym, aby ich ludzie wrócili do przestrzeni biurowych. Nie zmienił się natomiast preferowany model pracy. Mimo że w regionie CEE coraz więcej osób pracuje tylko z biura (obecnie 52% vs. 48% w maju), preferowanym modelem pracy pozostaje praca hybrydowa, łącząca możliwość pracy z biura (3-4 dni w tygodniu) z pracą z domu.

W badaniu sprawdziliście również stosunek pracowników biurowych do zdrowia psychicznego. Czy jesteśmy świadkami zmiany kulturowej skoro, jak wskazują wyniki, ludzie wręcz oczekują od pracodawcy wsparcia w tym zakresie?

Fakt, że pracownicy biurowi oczekują wsparcia w zakresie ich kondycji psychicznej jest bardzo dobrą wiadomością, bo pokazuje, że powoli znika tabu związane ze zdrowiem psychicznym i dyskusja na ten temat pojawia się również w sferze zawodowej. Wyniki udowodniły, że rośnie świadomość wśród ludzi co do tego, jak duży wpływ na ich zdrowie psychiczne ma miejsce pracy, gdzie spędzają dużo czasu. Pracownicy oczekują od firm konkretnego wsparcia w postaci zapewnienia indywidualnych spotkań z psychologiem, jak również organizacji szkoleń i warsztatów w zakresie radzenia sobie ze stresem i emocjami. Spośród pracowników biurowych w regionie CEE, polscy i rumuńscy respondenci najczęściej wymieniają płatny urlop z powodu wypalenia zawodowego jako preferowane wsparcie ze strony pracodawcy. Dlatego tym bardziej cieszy fakt, że w związku ze zmianą przepisów w Polsce, od stycznia 2022 wypalenie zawodowe umożliwi otrzymanie przez pracownika L4.

Wracając do biur, w jaki sposób fizyczna przestrzeń biurowa może pomóc w budowaniu dobrego samopoczucia pracowników? Czy deweloper przy projektowaniu budynku jest w stanie zaspokoić tę potrzebę?

Otoczenie jest niezwykle ważne dla naszego stanu emocjonalnego, dlatego rolą dewelopera jest zapewnienie takiej przestrzeni, która odpowie na różne potrzeby ludzi i będzie pozytywnie na nich oddziaływać. Z naszego doświadczenia wiemy, że wszystko – począwszy od estetyki biura i odpowiedniego doboru palety kolorystycznej, przez zapewnienie komfortu termicznego, a skończywszy na odpowiednim układzie przestrzennym – ma znaczenie dla naszego zdrowia psychicznego. Nie bez powodu tak wiele mówi się teraz o roli biofilii w budynkach biurowych, ponieważ zieleń nie tylko wpływa pozytywnie na jakość powietrza, ale również uspokaja i wycisza. Deweloper ma więc olbrzymi wpływ na to, jak ludzie będą czuli się w budynkach biurowych, dlatego powinien wsłuchiwać się w te potrzeby i na nie odpowiadać. Pandemia i przejście w hybrydowy model pracy pokazały, jak ważne będzie dostosowanie powierzchni biurowej do nowych potrzeb, tak aby z jednej strony zapewnić przestrzeń do spotkań i interakcji, a z drugiej zagwarantować miejsce do pracy indywidualnej czy odpoczynku.

Biuro to też miejsce spotkań, a wyniki jasno wskazują, że praca z domu ma zły wpływ na budowanie relacji społecznych.

Wyniki badania, które pokazują ten negatywny wpływ pracy z domu na relacje pracowników, nie są zaskoczeniem. O tym, że ludzie potrafili pracować indywidualnie z domu nad konkretnymi zadaniami, wiedzieliśmy już przed pandemią. Pandemia uzmysłowiła nam jednak coś innego, a mianowicie jak kluczową rolę odgrywa biuro w budowaniu kultury korporacyjnej, poczucia przynależności do firmy, w integracji pracowników czy we wzmacnianiu kreatywności. Znalezienie sposobu na efektywną pracę w zespole jest o wiele trudniejsze, kiedy zespół jest rozproszony, nie mówiąc już o nawiązywaniu zawodowych relacji, które pomagają w karierze. Wszystkie oprogramowania wspierające współpracę na odległość są dobre i potrzebne, ale nic nie zastąpi spotkania i rozmowy w przestrzeni fizycznej.

Na początku pandemii wiele osób wskazywało na negatywne aspekty pracy z domu w kontekście zachowania balansu między życiem prywatnym a zawodowym, ponieważ trudno było te rzeczywistości oddzielić. Według waszego badania, coraz więcej osób w pozytywny sposób ocenia home office. Co to oznacza dla pracodawców?

Na początku pandemii wszyscy mieli problem z postawieniem granic, kiedy praca zaczyna się i kończy. Pracownicy byli zestresowani, ponieważ nie potrafili odnaleźć się w nowych warunkach, czuli się kontrolowani przed pracodawców, a równocześnie nie byli pewni, jak pandemia wpłynie na ich życie zawodowe. To spowodowało atmosferę generalnego napięcia, ponieważ ludzie byli non stop w domu i nie wiedzieli, jak rozgraniczyć życie zawodowe od prywatnego. Potrzeba było czasu, aby pracownicy nauczyli się pracować w nowym trybie, a pracodawcy zaczęli im bardziej ufać. Kiedy ogólny poziom lęku zmalał, wszyscy dostrzegli plusy pracy z domu, zwłaszcza rodzice, którzy oszczędzali czas na codziennej logistyce związanej z poruszaniem się na linii dom – przedszkole/szkoła – praca. Tak jak wspomniałam jednak wcześniej, jestem pewna, że nie da się efektywnie zarządzać karierą pracownika, budować kultury przynależności czy tworzyć relacji zawodowych wyłącznie za pomocą home office. Już teraz możemy odczuć negatywne efekty braku symbolicznych spotkań przy ekspresie do kawy. Dla osób zrekrutowanych w trakcie lockdownu miało to bardzo niekorzystne skutki chociażby z powodu tego, że trudniej w tej sytuacji wyczuć kulturę korporacyjną, która była zbudowana stacjonarnie.

Badanie ujawniło również bardzo ciekawy aspekt – otóż pracownicy chętniej będą pojawiać się w biurze, jeśli firma zorganizuje dodatkowo spotkania z inspirującymi osobami czy udostępni dobrze wyposażoną lodówkę, która zachęci do spędzenia czasu przy wspólnych posiłkach.

Czy w oparciu o wyniki badania, ale i wasze wewnętrzne doświadczenia, Skanska ma jakieś wskazówki dla pracodawców, w jaki sposób dbać o zdrowie psychiczne pracowników?

W ramach troski o naszych pracowników w tym zakresie oferujemy indywidualne spotkania z psychologiem, jak również warsztaty i szkolenia, które uczą, jak radzić sobie z emocjami i trudnymi sytuacjami. W tym roku na przykład w ramach Tygodnia Bezpieczeństwa, wspólnie z naszą spółką siostrą Skanska Construction, zorganizowaliśmy specjalne warsztaty dla managerów, dzięki którym uczyli się oni identyfikować oznaki pogarszania się zdrowia psychicznego – zarówno u siebie, jak i u swoich pracowników. Zdrowie psychiczne jest również ważną częścią naszej strategii well-being, którą będziemy wdrażać od 2022 roku, proponując szereg inicjatyw związanych ze zdrowiem psychicznym. Z naszego doświadczenia wynika, że w niektórych przypadkach dobrym rozwiązaniem jest wzięcie dłuższego, bezpłatnego urlopu przez pracownika, podczas którego my jako pracodawca, tam gdzie jest to możliwe, wspieramy go poprzez pokrywanie składek ubezpieczenia zdrowotnego. Ta forma pozwala pracownikom odpocząć od pracy, nabrać dystansu, przy równoczesnym zapewnieniu poczucia bezpieczeństwa, że mają miejsce, do którego mogą wrócić po okresie regeneracji.